Mark Siderits – Đạo Phật như Triết học (02)

Đạo Phật như Triết học

Một Dẫn nhập

Mark Siderits

(←...tiếp theo)

CHƯƠNG HAI

 

Đạo Phật ban đầu: Những Giảng dạy Căn bản

 

 

Trong chương này, chúng ta sẽ thăm dò những giảng dạy căn bản của đạo Phật ban đầu, những giảng dạy của đức Phật và những học trò gần nhất sau ngài. Điều này sẽ dùng để giới thiệu một tập hợp gồm những nguyên lý vốn tất cả những triết gia đạo Phật đều chấp nhận. Trong những chương sau chúng ta sẽ xem xét những triết gia đạo Phật khác nhau đã khai triển thế nào những giảng dạy cốt lõi này trong những phương cách khác biệt. Nhưng trước khi chúng ta nắm được những ý tưởng căn bản đó vốn chung cho tất cả những trường phái đạo Phật, có thể là có ích lợi để nói một vài lời về cuộc đời đức Phật.

Gombrich – Nguồn gốc và Ý nghĩa của những Ý tưởng của đức Phật (13)

Nguồn gốc và Ý nghĩa của những Ý tưởng của đức Phật

(What the Buddha Thought)

Richard Gombrich

(←... tiếp theo)

Chương 13

Có phải quyển sách này để là được tin theo?

Quyển sách này đã bắt đầu như một tập hợp gồm những bài thuyết trình. Đúng khi tôi vừa viết xong, một đồng nghiệp người nước ngoài đã đưa lên Indology Net, trong đó tôi là một thành viên, câu hỏi – không biết có bất kỳ gì mới được xuất bản trong đó cho thấy – liệu đức Phật hay Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad đã có trước. Vì vậy, tôi đã đưa lên mạng một danh sách gồm bảy ấn phẩm của tôi liên quan đến những đoạn trong tàng kinh Pali, trong đó có thể cho thấy đức Phật đã nhắc dẫn những đoạn trong những Upanişad, hiện còn giữ được, chủ yếu trong BĀU. Tôi đã thêm:

Trừ khi chúng ta bám chặt với quan điểm cho rằng đức Phật thì toàn trí, và do đó ngài có thể trả lời những bản văn vốn sẽ được sáng tác trong tương lai, tôi không thể hiểu tại sao những tham dẫn về những đoạn văn quan trọng trong BĀU lại thất bại trong việc không giải thích như đã được cho thấy rằng chúng đã có trước khi ngài giảng dạy.

Mark Siderits – Đạo Phật như Triết học (01)

Đạo Phật như Triết học

Một Dẫn nhập

Mark Siderits

 

Đạo Phật như Triết học

 

Nội dung

Lời nói đầu

Chữ tắt và những nguồn dịch thuật

 

1.      Đạo Phật như Triết học?

Giới thiệu triết học như một chủ đề nội dung, và đạo Phật như triết học

2.      Đạo Phật ban đầu: Những Giảng dạy Căn bản

Những giảng dạy căn bản của đức Phật Gautama

3.      Không Có cái-Tôi: Những Cá Thể Trống Rỗng

Những luận chứng cho tuyên bố rằng không có cái-Tôi: và rằng cá thể con người là một khái niệm giả tạo

4.      Đạo đức học đạo Phật

Những hệ quả đạo đức của quan điểm thu giảm về con người của đạo Phật

5.      Nyāya: một tạm nghỉ chen giữa

Siêu hình học và tri thức học của trường phái Nyāya trong triết học India chính thống

6.      Abhidharma: Siêu hình học về những cá thể trống rỗng

Abhidharma như một sự khai triển về siêu hình cần thiết để đặt nền tảng cho quan điểm thu giảm về con người của đạo Phật

7.      Sự khởi lên của Mahāyanā

Mahāyanā như một biểu hiện dứt khoát nổi bật của đạo Phật, và những khác biệt của nó với Abhidharma

8.      YYogācāra: Chỉ-những-ấn tượng và sự Phủ nhận những Đối tượng Vật chất

Những luận chứng Yogācāra cho sự không-là-có của những đối tượng vật lý và những hệ quả về quan điểm cứu người giúp đời

9.      Madhyamaka: Học thuyết về Không

Những Luận chứng cho tuyên bố rằng tất cả mọi sự vật việc đều trống không và tuyên bố đó nên hiểu thế nào

10.   Trường phái Diṅnāga: Tri thức học đạo Phật

Giải thích của Diṅnāga về những phương tiện của kiến thức, và những dẫn kết của nó với tri thức học và siêu hình học.

 

Gombrich – Nguồn gốc và Ý nghĩa của những Ý tưởng của đức Phật (12)

Nguồn gốc và Ý nghĩa của những Ý tưởng của đức Phật

(What the Buddha Thought)

Richard Gombrich

(←... tiếp theo)

Chương 12

Đức Phật Như Một Nhà Châm Biếm; Những Thuật Ngữ Của Giới Brahmin Như Những Ần Dụ Xã Hội

Sự Trình Bày những Brahmin

Văn học phổ thông đạo Phật thường thường trình bày những brahmin trong một ánh sáng ít được tán thưởng nhất. Vessantara Jātaka [1], chuyện kể về kiếp trước mới đây nhất của đức Phật trên quả đất này, trước lần ra đời (xem như) cuối cùng này, có lẽ là câu chuyện nổi tiếng nhất trong toàn bộ truyền thống Theravada, và cũng đã là quan trọng nữa trong những truyền thống khác của đạo Phật [2]. Trong câu chuyện này, vị Phật tương lai đạt đến sự độ lượng ở mức cao nhất có thể có được, qua việc cho một người brahmin già những đứa con của chính mình. Jūjaka, tên người người brahmin già này, đã theo tìm đến tận nơi ẩn tu miền núi của ngài, để cầu xin những đứa trẻ. Điều gì đã khiến Jūjaka phải làm điều cầu xin quái lạ này? Sau khi được giàu có trong tuổi già, Jūjaka lấy một người vợ trẻ. Khi cô này đến giếng làng để lấy nước, những cô gái trẻ khác chế nhạo việc cô có một người chồng già yếu ớt, người không thể còn cùng cô vui chuyện chăn gối. Cô trở về nhà, đòi với Jūjaka phải cung cấp cho cô những tôi tớ, để cứu cô khỏi phải đi ra ngoài bị công chúng làm nhục. Nghe nói rằng Vessantara, tiền thân của đức Phật, là khuôn mẫu của sự độ lượng (lòng bố thí) Jūjaka đã đi tìm đến Vessantara. Như vậy, nguyên nhân gốc rễ của hành vi thái quá của Jūjaka là thèm muốn, sự thèm muốn phi lý của một người già dâm đãng: chính tên gọi Jūjaka gợi ý sự già yếu mục nát. [3]

Gombrich – Nguồn gốc và Ý nghĩa của những Ý tưởng của đức Phật (11)

Nguồn gốc và Ý nghĩa của những Ý tưởng của đức Phật

(What the Buddha Thought)

Richard Gombrich

(←... tiếp theo)

Chương 11

Lập trường Thực dụng và Phong thái Trí thức của đức Phật

Đức Phật đã là một người Thực dụng – đến Mức độ nào và trong Ý hướng nào?

Lập đi lập lại nhiều lần, đức Phật đã nhấn mạnh rằng mục đích của ngài như một người thày dạy học là hoàn toàn thực tiễn [1]. Những người theo ngài đã đi đến hiểu ngài như vị thày thuốc vĩ đại; Dhamma đã là thuốc chữa bệnh ngài đã kê toa, Sańgha là những y tá, họ có sứ mệnh quản lý toa thuốc đó. Mặc dù không có chứng cớ trong tàng kinh cho diễn giải này, những học giả ngày nay đã lập luận hợp lý rằng công thức phát biểu của Bốn Sự thật Cao quí đi theo đặc ngữ diễn đạt y học của thời đại: trước tiên chẩn đoán căn bệnh, tiếp đến thiết lập nguồn gốc hay nguyên nhân của nó, sau đó đưa ra một phương thuốc trị bệnh tương ứng nói rõ sẽ gồm những gì, và cuối cùng quy định cách điều trị để khỏi bệnh. Đức Phật đã tự nói về mình như người y sĩ giải phẫu, người mổ vết thương lấy bỏ mũi tên tham ái [2]