Hume – Một Chuyên Luận Về Bản Chất Con Người (19)

Một Chuyên Luận Về Bản Chất Con Người

(A Treatise of Human Nature)

David Hume

( ← ... tiếp theo )

 

QUYỂN 1 

PHẦN  4 – MỤC VII.

Kết Luận Của Quyển Sách.

 

T 1.4.7.1, SBN 263–264

Nhưng trước khi dấn bước vào những vực sâu mênh mông [1] của triết học đang mở ra trước mắt, tôi thấy mình muốn dừng lại một lát ở vị trí hiện tại và suy ngẫm về chuyến hải hành mà tôi đã bắt đầu, chuyến hải hành chắc chắn đòi hỏi sự khéo léo và nỗ lực bền bỉ ở mức cao nhất [2] mới có thể đưa đến một kết cục tốt đẹp.

 

Tôi thấy mình chẳng khác nào một người, sau khi đã va phải nhiều bãi cạn và suýt nữa đắm tàu khi vượt qua một eo biển hẹp, vẫn cả gan ra khơi trên chính con tàu cũ kỹ, dột nát và dãi dầu sóng gió ấy; thậm chí, tham vọng của người đó còn đi xa đến mức nghĩ rằng mình có thể đi vòng quanh thế giới trong những hoàn cảnh bất lợi như vậy.

Schopenhauer – Khái quát triết học Arthur Schopenhauer (04)

 

Khái Quát Triết Học Arthur Schopenhauer

 

( ← ... tiếp theo )

 

Phần 9 — Quan điểm về Phụ nữ, Tính dục và Tình yêu

 

Trong triết học Schopenhauer, tình yêu tính dục và ham muốn sinh sản không chỉ thuộc về đời sống riêng tư của mỗi cá nhân. Ông xem chúng là những biểu hiện đặc biệt mạnh mẽ của Ý dục muốn sống (Wille zum Leben), tức khuynh hướng căn bản khiến mọi sinh vật muốn tồn tại, sinh trưởng và tiếp tục sự sống. Từ cách nhìn ấy, ông giải thích tình yêu, sự hấp dẫn giữa hai người và việc lựa chọn bạn đời như những hiện tượng có liên hệ với sự tiếp nối của loài người.

Schopenhauer – Khái quát triết học Arthur Schopenhauer (03)

Khái Quát Triết Học Arthur Schopenhauer

 

( ← ... tiếp theo )

 

Phần 6 — Kinh nghiệm thẩm mỹ và sự giải thoát tạm thời khỏi Ý dục

 

Chủ thể thuần túy của nhận thức thẩm mỹ

Trong triết học Schopenhauer, kinh nghiệm thẩm mỹ giữ một vị trí đặc biệt vì nó mở ra khả năng tạm thời thoát khỏi sự chi phối của Ý dục. Cần hiểu rõ tính chất tạm thời này: trong khoảnh khắc chiêm ngắm thẩm mỹ, con người có thể thoát khỏi sự thôi thúc của những ham muốn và lợi ích cá nhân, nhưng sự thoát khỏi ấy không trở thành một trạng thái bền vững. Khi trở lại đời sống thông thường, con người vẫn tiếp tục chịu sự chi phối của Ý dục.

Schopenhauer – Khái quát triết học Arthur Schopenhauer (02)

Khái Quát Triết Học Arthur Schopenhauer

 

( ← ... tiếp theo )

 

 

 

Phần 3 — Những Thể Dạng của Plato và những mức độ khách thể hóa

 

Giữa Ý dục tự thân và thế giới gồm vô số sự vật, hiện tượng và cá thể riêng biệt, Schopenhauer dành một vị trí đặc biệt cho những Thể Dạng của Plato (Platonische Ideen). Ông tiếp nhận khái niệm này từ triết học Plato, nhưng đặt nó vào một hệ thống siêu hình học khác. Trong hệ thống ấy, những Thể Dạng không phải là những ý tưởng do con người nghĩ ra, cũng không phải những khái niệm trừu tượng được hình thành bằng cách so sánh nhiều sự vật riêng lẻ. Chúng là những hình thức nguyên thủy, phổ quát và bất biến, qua đó Ý dục khách thể hóa trong thế giới.

Schopenhauer – Khái quát triết học Arthur Schopenhauer

 Khái quát triết học Arthur Schopenhauer

 

Khái quát triết học Arthur Schopenhauer

Mục lục

Thế giới như là Ý dục và Biểu tượng (The World as Will and Representation) – Nguyên lý Lý Căn cứ Đầy đủ (Der Satz vom zureichenden Grunde) – Những Thể dạng của Plato và những Mức độ Khách thể hóa (The Platonic Ideas and Grades of Objectification) – Bản chất của Khổ đau Con người và Thuyết bi quan (The Nature of Human Suffering and Pessimism) – Ảo tưởng về Cá thể và Maya (The Illusion of Individuality and Maya) – Nghệ thuật và Kinh nghiệm Thẩm mỹ (Art and Aesthetic Experience) – Đạo đức học và Lòng trắc ẩn (Ethics and Compassion) – Sự Phủ định Ý dục muốn sống (The Denial of the Will to Live) – Quan điểm về Phụ nữ, Tính dục và Tình yêu (Views on Women, Sexuality and Love) – Cái chết, Tự sát và Tính Bất hoại của Hữu thể (Death, Suicide and the Indestructibility of Being) – Tôn giáo, đạo Phật và đạo Kitô (Religion, Buddhism, and Christianity) – Tri thức, Khoa học và Tri thức Kinh nghiệm (Knowledge, Science, and Empirical Understanding) – Thiên tài, Tài năng và Năng lực Trí tuệ (Genius, Talent, and Intellectual Capability) – Triết học Chính trị và Phê phán Xã hội (Political Philosophy and Social Critique) – Ảnh hưởng và Di sản (Influence and Legacy)

 

Phần 1 — Thế giới như là Ý dục và Biểu tượng

 

Toàn bộ triết học của Arthur Schopenhauer [1] đặt nền trên sự phân biệt giữa hai phương diện căn bản của thực tại: thế giới như là Biểu tượng (Die Welt als Vorstellung) và thế giới như là Ý dục (Die Welt als Wille). Đây không phải là hai thế giới tồn tại tách biệt, cũng không phải hai thực tại độc lập, mà là hai phương diện của cùng một thế giới, được nhận biết từ hai góc độ khác nhau. Một mặt, thế giới xuất hiện trước chủ thể nhận thức dưới hình thức những đối tượng nhận thức. Đó là thế giới như là Biểu tượng: thế giới trong chừng mực nó được nhận thức và xuất hiện trước một chủ thể. Mặt khác, khi tìm hiểu bản chất tự thân của thực tại, Schopenhauer cho rằng nền tảng sâu xa của thế giới là Ý dục: một sự thúc đẩy mù quáng, không có mục đích cuối cùng và không ngừng biểu hiện qua muôn vàn hình thức trong tự nhiên và đời sống.