Plato – Phaedrus (01)

PHAEDRUS

 (Φαῖδρος)

Plato (Πλάτων)

(khoảng 427–347 TCN))

 

 

A. Tình yêu, hồn người và nghệ thuật ngôn từ

 

Phaedrus là một trong những đàm thoại giàu chất thơ và có ý nghĩa triết học sâu xa của Plato. Tác phẩm khảo sát ba vấn đề thoạt nhìn có vẻ khác biệt nhưng thực ra gắn bó mật thiết với nhau: tình yêu, bản chất của hồn người và nghệ thuật sử dụng ngôn từ. Qua những vấn đề ấy, Plato đặt ra một câu hỏi chung: điều gì có thể dẫn dắt con người vượt khỏi những ham muốn trước mắt và những quan niệm thông thường để hướng đến chân lý và cái đẹp?

Hume – Một Chuyên Luận Về Bản Chất Con Người (19)

Một Chuyên Luận Về Bản Chất Con Người

(A Treatise of Human Nature)

David Hume

( ← ... tiếp theo )

 

QUYỂN 1 

PHẦN  4 – MỤC VII.

Kết Luận Của Quyển Sách.

 

T 1.4.7.1, SBN 263–264

Nhưng trước khi dấn bước vào những vực sâu mênh mông [1] của triết học đang mở ra trước mắt, tôi thấy mình muốn dừng lại một lát ở vị trí hiện tại và suy ngẫm về chuyến hải hành mà tôi đã bắt đầu, chuyến hải hành chắc chắn đòi hỏi sự khéo léo và nỗ lực bền bỉ ở mức cao nhất [2] mới có thể đưa đến một kết cục tốt đẹp.

 

Tôi thấy mình chẳng khác nào một người, sau khi đã va phải nhiều bãi cạn và suýt nữa đắm tàu khi vượt qua một eo biển hẹp, vẫn cả gan ra khơi trên chính con tàu cũ kỹ, dột nát và dãi dầu sóng gió ấy; thậm chí, tham vọng của người đó còn đi xa đến mức nghĩ rằng mình có thể đi vòng quanh thế giới trong những hoàn cảnh bất lợi như vậy.

Schopenhauer – Khái quát triết học Arthur Schopenhauer (04)

 

Khái Quát Triết Học Arthur Schopenhauer

 

( ← ... tiếp theo )

 

Phần 9 — Quan điểm về Phụ nữ, Tính dục và Tình yêu

 

Trong triết học Schopenhauer, tình yêu tính dục và ham muốn sinh sản không chỉ thuộc về đời sống riêng tư của mỗi cá nhân. Ông xem chúng là những biểu hiện đặc biệt mạnh mẽ của Ý dục muốn sống (Wille zum Leben), tức khuynh hướng căn bản khiến mọi sinh vật muốn tồn tại, sinh trưởng và tiếp tục sự sống. Từ cách nhìn ấy, ông giải thích tình yêu, sự hấp dẫn giữa hai người và việc lựa chọn bạn đời như những hiện tượng có liên hệ với sự tiếp nối của loài người.

Schopenhauer – Khái quát triết học Arthur Schopenhauer (03)

Khái Quát Triết Học Arthur Schopenhauer

 

( ← ... tiếp theo )

 

Phần 6 — Kinh nghiệm thẩm mỹ và sự giải thoát tạm thời khỏi Ý dục

 

Chủ thể thuần túy của nhận thức thẩm mỹ

Trong triết học Schopenhauer, kinh nghiệm thẩm mỹ giữ một vị trí đặc biệt vì nó mở ra khả năng tạm thời thoát khỏi sự chi phối của Ý dục. Cần hiểu rõ tính chất tạm thời này: trong khoảnh khắc chiêm ngắm thẩm mỹ, con người có thể thoát khỏi sự thôi thúc của những ham muốn và lợi ích cá nhân, nhưng sự thoát khỏi ấy không trở thành một trạng thái bền vững. Khi trở lại đời sống thông thường, con người vẫn tiếp tục chịu sự chi phối của Ý dục.

Schopenhauer – Khái quát triết học Arthur Schopenhauer (02)

Khái Quát Triết Học Arthur Schopenhauer

 

( ← ... tiếp theo )

 

 

 

Phần 3 — Những Thể Dạng của Plato và những mức độ khách thể hóa

 

Giữa Ý dục tự thân và thế giới gồm vô số sự vật, hiện tượng và cá thể riêng biệt, Schopenhauer dành một vị trí đặc biệt cho những Thể Dạng của Plato (Platonische Ideen). Ông tiếp nhận khái niệm này từ triết học Plato, nhưng đặt nó vào một hệ thống siêu hình học khác. Trong hệ thống ấy, những Thể Dạng không phải là những ý tưởng do con người nghĩ ra, cũng không phải những khái niệm trừu tượng được hình thành bằng cách so sánh nhiều sự vật riêng lẻ. Chúng là những hình thức nguyên thủy, phổ quát và bất biến, qua đó Ý dục khách thể hóa trong thế giới.