Sunday, March 22, 2020

Mark Siderits – Đạo Phật như Triết học (03)

Đạo Phật như Triết học
Một Dẫn nhập
Mark Siderits










CHƯƠNG BA

Không Có Cái-Tôi: Những Cá Thể Trống Rỗng

Đức Phật chủ trương rằng chúng ta có kinh nghiệm đau khổ của saṃsāra vì sự không-hiểu biết chúng ta về ba đặc tính: không gì tồn tại mãi mãi, khổ và Không Có Cái-Tôi vĩnh viễn không đổi [1]. Trong ba đặc tính này, đặc tính Không Có Cái-Tôi đóng vai trung tâm trong việc ‘chuẩn bệnh’ của ngài. Theo đạo Phật ban đầu, cái-Tôi, thì không thực có, và những cá thể thì rốt ráo đến cùng đều không là thực. Điều này, phần nào cô đọng khó hiểu, có thể được nói như: chúng ta là những con người với cá thể trống rỗng [2], những cá nhân là những con người trống rỗng cái-Tôi. Trong chương này, chúng ta sẽ khảo sát tuyên bố này. Chúng ta sẽ xem xét một số những lập luận thấy trong những bản văn đạo Phật ban đầu với tuyên bố rằng Không Có Cái-Tôi. Và chúng ta sẽ cố gắng để xác định xem khi nói rằng những cá thể thì cuối cùng không là-thực có nghĩa gì. Nhưng trước khi chúng ta có thể làm một trong những điều này, chúng ta cần phải xác định ý nghĩa của việc nói rằng có một cái-Tôi (hay cái tôi). Từ ‘Ngã’ được dùng theo nhiều cách khác nhau, chỉ một trong số đó thì liên quan với câu hỏi triết học vốn đức Phật đang cố gắng trả lời. Chúng ta có thể tránh được nhiều nhầm lẫn về những gì người đạo Phật có ý muốn nói với học thuyết của họ về không-cái-Tôi, nếu chúng ta bắt đầu bằng hiểu rõ về những gì họ có ý muốn nói, khi họ nói về một ‘cái tôi’.

Sunday, January 26, 2020

Milarepa - Tiên Kiến


Những tiên kiến 
Jetsun Milarepa (1052-1135)












cũng như sức mạnh của ánh sáng mặt trời xua tan sương mù 
và không có cách xua tan nào khác, 
sức mạnh của thấu hiểu xóa sạch những tiên kiến 
không có cách nào khác xóa sạch những tiên kiến 

hãy chứng nghiệm chúng như những giấc mơ không đâu. 
hãy chứng nghiệm chúng như những bèo bọt thoáng còn chợt mất. 
hãy chứng nghiệm chúng như cầu vồng bảy màu không bền thực .
hãy chứng nghiệm chúng như khoảng trống mênh mông không thể phân chia.


Thursday, November 21, 2019

Hume – Những Đàm Thoại Về Tôn Giáo Tự Nhiên (02)


Những Đàm thoại về Tôn giáo Tự nhiên
Dialogues on Natural Religion
David Hume









PHẦN I.

Trò chuyện giữa Demea, Cleanthes và Philo bắt đầu với một câu hỏi về giáo dục: khi nào thì tốt nhất để bắt đầu dạy gót học cho những sinh viên? Demea lập luận rằng gót học chỉ nên được dạy cho một trí tuệ trưởng thành: một sinh viên trước tiên nên học logic, đạo đức và vật lý, và chỉ sau đó họ mới nên quay sang gót học. Ông có hai lý do để chuộng thứ tự này. Thứ nhất, bằng nghiên cứu những môn học khác trước, não thức được chín chắn và sẵn sàng với môn học khó nhất trong tất cả, gót học. Thứ hai, và hơn nữa, theo quan điểm của Đàm thoại, ông muốn những sinh viên của ông đầu tiên được thấy triết học thực sự rất giới hạn như thế nào. Ông muốn họ biết, chẳng hạn, những người học thức hiếm khi có thể đưa ra những kết luận chắc chắn giữa chính họ và rằng người khôn ngoan nhất thường đưa ra những giả thuyết phi lý nhất. Bằng cách cho những sinh viên của mình thấy sự hạn hẹp của triết học, Demea tin ông có thể chắc chắn rằng họ sẽ không quá kiêu căng khi nghĩ rằng họ có thể dùng lý trí để lật đổ những tin tưởng tôn giáo.

Saturday, August 17, 2019

William Wordsworth - Một Mình Tôi Lang Thang Như Một Cụm mây


Một Mình Tôi Lang Thang Như Một Cụm mây
WILLIAM WORDSWORTH








một mình tôi lang thang như một cụm mây
trôi nổi cao trên những lũng và đồi,
cùng một lúc tôi chợt thấy tất cả đông đảo
một vùng mọc đầy những daffodil; [1]
cạnh hồ, dưới những tán cây,
dập dờn và nhún nhảy trong gió.

Friday, August 9, 2019

Lange – Lịch Sử Triết Học Duy Vật (06)

LỊCH SỬ TRIẾT HỌC DUY VẬT
Và Phê Bình về Sự Quan Trọng Hiện nay Của Nó

Friedrich Albert Lange
(1829 1875)







Giai Đoạn Chuyển Tiếp

Chương I.
Những tôn giáo tin-chỉ-một-gót trong quan hệ của chúng với tư tưởng Duy vật.

Sự biến mất của văn minh thời cổ trong những thế kỷ đầu của kỷ nguyên Kitô là một biến cố với những vấn đề nghiêm trọng của nó, phần lớn trong đó đã còn chưa giải thích.

Theo dõi những biến cố phức tạp của Đế quốc Rome trong tất cả phạm vi mở rộng của chúng, và thấu hiểu những sự kiện quan trọng, là điều đã đủ khó khăn; nhưng thật còn khó khăn hơn nhiều, đến không thể so sánh, để ước tính trong phạm vi đầy đủ của chúng, những hoạt động của những thay đổi, dẫu nhỏ nhưng vô tận, đã nhân lên bội phần, trong diễn tiến hàng ngày của những quốc gia, giữa lòng của những tầng lớp xã hội thấp kém hơn, bên bếp lửa những gia đình nghèo khó, cho dù ở thành thị hay thôn quê. [1]