Wednesday, November 18, 2026

Plato – Timaeus



Timaeus

(Τίμαιος)

Plato

(Πλάτων, Plátōn, khoảng 428/427–348/347 TCN)

 




TIMAEUS

 

Lời giới thiệu (cùa người biên tập bản tiếng Anh)

 

Timaeus đem đến cho người đọc một màn trình diễn nghệ thuật tu từ (rhetorical display), chứ không phải một đàm thoại triết học. Trong cuộc trò chuyện mở đầu, nhằm thiết lập bối cảnh cho tác phẩm, Socrates nhắc lại bài trình bày của chính ông vào ngày hôm trước về cách tổ chức và những thiết chế của thành phố lý tưởng (dường như là thành phố được mô tả trong Republic). Tuy nhiên, toàn bộ phần còn lại của tác phẩm dành cho bài diễn thuyết rất dài của Timaeus, trong đó ông mô tả quá trình hình thành và cấu tạo của vũ trụ.

Tuesday, November 17, 2026

Plato – Phaedrus (04)

PHAEDRUS

 (Φαῖδρος)

Plato (Πλάτων)

(khoảng 427–347 TCN))

( ← ... tiếptheo )

 

 

 

PHAEDRUS

 

[258a–261a]

 

SOCRATES: Phaedrus, ông không hiểu thành ngữ “Khúc quanh Êm đềm” (Pleasant Bend): thoạt đầu, thành ngữ này dùng để chỉ khúc quanh dài của sông Nile [1]. Hơn nữa, ngoài khúc quanh ấy ra, ông còn không hiểu rằng những chính khách đầy tham vọng nhất đều yêu thích việc soạn diễn văn và mong muốn những văn bản do mình viết được lưu truyền. Thật vậy, mỗi khi soạn xong một bài diễn văn, họ vui mừng đến mức, khi được mọi người khen ngợi, họ còn ghi thêm vào đầu văn bản danh sách những người ngưỡng mộ mình ở khắp nơi.

 

PHAEDRUS: Ý ông là gì? Tôi không hiểu.

Sunday, November 15, 2026

Plato – Phaedrus (03)


PHAEDRUS

 (Φαῖδρος)

Plato (Πλάτων)

(khoảng 427–347 TCN))

( ← ... tiếptheo )

 

 

 

 

PHAEDRUS

[241d–242b]

 

PHAEDRUS: Nhưng tôi tưởng ông mới chỉ nói được một nửa. Tôi nghĩ ông sắp trình bày một bài diễn văn dài tương tự về người không yêu, nêu ra những ưu điểm của người ấy và lập luận rằng chúng ta nên ban ân huệ cho người ấy hơn là cho người đang yêu. Vậy tại sao ông lại dừng ở đây, Socrates?

 

SOCRATES: Ông không nhận thấy sao, ông bạn thân mến, rằng trong khi phê phán người đang yêu, tôi đã chuyển từ thơ trữ tình sang thơ sử thi rồi hay sao? Ông nghĩ chuyện gì sẽ xảy ra với tôi nếu tôi bắt đầu ca ngợi người không yêu, tức người đối lập với người đang yêu? Chẳng lẽ ông không nhận ra rằng những nữ thần Nymph mà ông đã khéo léo khiến tôi phải đối diện sẽ hoàn toàn chiếm lấy tôi hay sao? Vì vậy, thay vì tiếp tục, tôi chỉ xin nói ngắn gọn rằng mỗi khuyết điểm mà chúng ta đã quy cho người đang yêu đều có một ưu điểm đối lập, [1] và người không yêu có được ưu điểm ấy. Cần gì phải trình bày một bài diễn văn dài dòng? Nói về cả hai người đến đây là đủ rồi. Như vậy, câu chuyện của tôi sẽ kết thúc đúng lúc, và tôi có thể băng qua sông rồi rời khỏi đây trước khi ông khiến tôi làm một chuyện còn tệ hại hơn.[2]

Friday, November 13, 2026

Plato – Phaedrus (02)


PHAEDRUS

 (Φαῖδρος)

Plato (Πλάτων)

(khoảng 427–347 TCN))

( ← ... tiếp theo )

 

 

PHAEDRUS


PHAEDRUS: Vậy xin ông hãy lắng nghe:

[230e–234c] — [ Bài diễn văn của Lysias ]  [1]

 

“Ông đã biết rõ hoàn cảnh của tôi. Tôi đã nói với ông rằng, theo ý kiến tôi, chúng ta sẽ được lợi biết bao nếu chuyện này thành công. Dù sao đi nữa, tôi không nghĩ mình nên đánh mất cơ hội đạt được điều mình mong muốn chỉ vì tôi không yêu ông.

Thursday, November 12, 2026

Plato – Phaedrus (01)


PHAEDRUS

 (Φαῖδρος)

Plato (Πλάτων)

(khoảng 427–347 TCN))

 




PHAEDRUS

DẪN NHẬP CỦA BẢN TIẾNG VIỆT

 

A. Khái quát về Phaedrus

1. Những chủ đề chính của tác phẩm


Phaedrus là một trong những đàm thoại phong phú và có ý nghĩa triết học sâu xa của Plato. Tác phẩm bàn về nhiều vấn đề: tình yêu, bản chất và sự bất tử của hồn, Cái Đẹp, sự hồi tưởng, nghệ thuật hùng biện và chữ viết. Thoạt nhìn, những vấn đề này có vẻ không liên quan trực tiếp với nhau. Nhưng trong toàn bộ đàm thoại, chúng được nối kết quanh một câu hỏi chung: hồn người có thể nhận biết chân lý và được dẫn dắt đến chân lý bằng cách nào?