(theo Schopenhauer)
Kẻ ngu không còn
là người lạc lõng trong xã hội nữa. Hắn đã trở thành mẫu người mà nhiều người
muốn noi theo. Những nền văn minh trước đây dựng tượng đài để tôn vinh trí tuệ
và sự khôn ngoan, còn chúng ta ngày nay dường như lại dựng bàn thờ cho sự tầm
thường. Cuộc nổi dậy này không phải là cuộc đấu tranh của những người bị áp bức
chống lại kẻ áp bức, mà là sự vùng lên của những kẻ ngu dốt chống lại tri thức.
Và điều đáng sợ nhất là họ đã thắng.
Bản Thể Học
Hành Trình Của
Một Câu Hỏi: Có Gì Hiện Hữu Và Hiện Hữu Là Gì?
(Từ Hy Lạp Cổ
Đại Đến Những Câu Hỏi Về Thực Tại Ngày Nay)
15
Quine: Có Những
Gì Hiện Hữu?
Sau Carnap, câu hỏi
về hiện hữu không chấm dứt trong triết học phân tích. Willard Van Orman Quine
(1908–2000) đưa câu hỏi ấy trở lại theo một hướng mới. Ông không bắt đầu bằng
việc tìm một nền tảng siêu hình học đứng ngoài khoa học, cũng không cố lập một
danh sách sẵn có về tất cả những gì thế giới chứa đựng. Điều Quine muốn làm rõ
trước hết là: chúng ta dựa vào đâu để nói rằng một lý thuyết đang thừa nhận một
điều gì đó là hiện hữu? [1]
Về việc chỉ định trong ngôn ngữ thông thường
(On Denoting)
Bertrand Russell
Luận Chứng Bản Thể Học
và Thuyết Mô Tả Xác Định của Russell
A
Bertrand Russell công bố On
Denoting trên Mind vào tháng 10 năm 1905. Bài viết này về sau trở
thành một trong những văn bản quan trọng của triết học phân tích thế kỷ XX.
Frank Ramsey từng gọi lý thuyết về mô tả của Russell là “một mô hình cho triết
học” (a paradigm of philosophy). Đóng góp quan trọng nhất của bài viết nằm
ở sự phân biệt giữa hình thức ngữ pháp bề mặt của một câu và hình thức lôgic của
mệnh đề mà câu ấy biểu đạt. Từ sự phân biệt này, Russell xây dựng lý thuyết về
những cụm từ chỉ định, đặc biệt là lý thuyết về mô tả xác định. Một cụm từ có dạng
giống như tên của một đối tượng trong câu nói thông thường không nhất thiết phải
là tên của một đối tượng. Khi được phân tích về mặt lôgic, nó có thể được biểu
diễn bằng một mệnh đề phức hợp chứa lượng từ, biến và quan hệ đồng nhất.
Hành Trình Của
Một Câu Hỏi: Có Gì Hiện Hữu Và Hiện Hữu Là Gì?
(Từ Hy Lạp Cổ
Đại Đến Những Câu Hỏi Về Thực Tại Ngày Nay)
14. Carnap: Từ Phân Tích Ngôn Ngữ Khoa Học Đến
Khuôn Khổ Bản Thể Học
14.1. Carnap: phân tích ngôn ngữ khoa học
Trong Nhóm Vienna (Phần 13), Rudolf Carnap
quan tâm nhiều nhất đến một câu hỏi ngày càng rõ: nếu triết học thôi xây dựng một
siêu hình học về thực tại, thì nó làm gì với những khái niệm mà khoa học dùng để
nói về thực tại? [1]
Về việc chỉ định trong ngôn ngữ thông thường
(On Denoting)
Bertrand Russell
Giới thiệu của người
dịch
Lý thuyết về việc chỉ
định của Bertrand Russell
1.
Bài Viết và Vấn Đề
Năm 1905, Bertrand
Russell công bố bài viết “On Denoting”. Đây là một trong những bài viết có ảnh
hưởng sâu rộng đối với sự hình thành và phát triển của triết học phân tích
trong thế kỷ XX. Bài viết đặt ra một câu hỏi tưởng như rất đơn giản nhưng dẫn đến
những vấn đề quan trọng về lôgic và ngôn ngữ: khi một câu có vẻ như đang nói về
một đối tượng, chúng ta có nhất thiết phải giả định rằng trong câu ấy có một biểu
thức thực sự chỉ định đối tượng đó hay không?