Tuesday, June 1, 2021

William Shakespeare – Sonnet 66


Sonnet 66

William Shakespeare

 





Chán chường với tất cả những điều này, tôi khóc gọi cái chết an bình,

khi người xứng đáng ra đời chịu phận một kẻ ăn xin khốn cùng,

và người rỗng tuếch đỏm đáng khoe khoang giàu có,

Và lòng tin thuần khiết nhất bị hắt hủi khốn nạn,

và vinh dự vàng son ban tặng cho nhơ nhuốc,

và những phụ nữ trong lành bị đoạ thân gái điếm,

và sự ngay thẳng hoàn toàn bị vu khống sỉ nhục,

và những người mạnh mẽ bị đám khập khiễng làm tật nguyền,

và nghệ thuật bị uy quyền khóa lưỡi bịt miệng,

và kẻ xuẩn ngốc, đóng vai bác học, mày mò xoay sở,

và sự thật đơn giản đã nhầm tên với xuềnh xoàng nông cạn,

và tốt lành bị ác độc cai quản giam giữ.

Kiệt sức, mệt mỏi, chán ngán tất cả những điều này và muốn thoát chúng mà đi,

chỉ tiếc nếu chết, phải bỏ lại người tôi yêu một mình trơ trọi

 

Lê Dọn Bàn tạm dịch – bản nháp thứ nhất 

(Jun/2021)

 

Tuesday, March 9, 2021

Ronkin - Siêu Hình Học Đạo Phật Ban Đầu (03)

SIÊU HÌNH HỌC ĐẠO PHẬT BAN ĐẦU

Sự Hình Thành Một Truyền Thống Triết Học

Noa Ronkin

(←...tiếptheo)

 

 



NHỮNG GÌ ĐỨC PHẬT ĐÃ GIẢNG DẠY VÀ TƯ TƯỞNG ABHIDHAMMA

Từ Dhamma đến những dhamma


2.1

SỰ PHÁT TRIỂN CỦA LÝ THUYẾT DHAMMA

 

Văn học hàn lâm về lịch sử của thuật ngữ dhamma trong tư tưởng đạo Phật thì khá phong phú và tập trung trên sự hàm hồ của từ ngữ do nó bao trùm một phạm vi rộng của những ý nghĩa. Trong những nghĩa này gồm giảng dạy đạo Phật trong tổng quát, bất kỳ học thuyết nào vốn tạo phần của giảng dạy đó, một yếu tố của kinh nghiệm, nguyên lý, hiện tượng, bản chất, đối tượng tâm lý, ý tưởng và những sự vật việc khác.[1] A.K. Warder đã cho thấy rằng cách Nikāya dùng từ ngữ dhamma (trong cả số ít và số nhiều) thì hàm hồ và nhiều nghĩa, và rằng chiều hữu thể học gán cho nó thì hoàn toàn không rõ ràng. Ông cho thấy rằng 

Sunday, February 21, 2021

Ronkin - Siêu Hình Học Đạo Phật Ban Đầu (02)

SIÊU HÌNH HỌC ĐẠO PHẬT BAN ĐẦU

Sự Hình Thành Một Truyền Thống Triết Học

Noa Ronkin

(←...tiếptheo)

  


1

GIẢNG DẠY THÊM CAO HƠN

Nội Dung Tư Tưởng Abhidhamma

 

1.1

NGUỒN GỐC CỦA NHỮNG TRƯỜNG PHÁI ĐẠO PHẬT THỜI CỔ

VÀ SỰ RA ĐỜI CỦA ABHIDHAMMA

 

Lịch sử ban đầu của đạo Phật ở India và của trường phái bây giờ gọi là Theravāda đã ghi nhận là ít được biết, và cố gắng để lập một năm tháng ra đời nhất quán của lịch sử đó vẫn là bận rộn miệt mài của những học giả ngày nay. Tuy nhiên, có một truyền thống được chấp nhận rộng rãi rằng trong tiến trình thế kỷ thứ hai và thứ ba sau thời Đức Phật qua đời, tập thể Sangha đã chia thành một số những dòng truyền thừa (ācariyakula), những học thuyết (vada; ācariyavada) và những hội hữu (nikāya) [1], và đã là đối tượng của nhiều thay đổi, cải tiến và chuyển hướng về học thuyết, vốn đã là phần của sự hệ thống hóa dần dần đạo Phật và sự phát triển của nó từ một giảng dạy truyền khẩu sang một truyền thống có thể chế (śāsana) .[2] Để hiểu tiến trình đang bàn, điều cần thiết đầu tiên là để phân biệt sự hình thành của những giáo phái và dòng truyền thừa khác nhau quanh những vấn đề học thuyết với khái niệm về sự phân chia chính thức trong Saṅgha (saṅgha-bheda).[3] 

Saturday, January 9, 2021

Ronkin - Siêu Hình Học Đạo Phật Ban Đầu

SIÊU HÌNH HỌC ĐẠO PHẬT BAN ĐẦU

Sự Hình Thành Một Truyền Thống Triết Học

Early Buddhist Metaphysics: The Making of A Philosophical Tradition

Noa Ronkin

 

 



SIÊU HÌNH HỌC ĐẠO PHẬT BAN ĐẦU

 

Lời giới thiệu của ban tu thư nhà xuất bản

 

Quyển sách này đưa ra một tường trình triết học của sự chuyển hướng quan trọng về học thuyết trong lịch sử của truyền thống Theravada ban đầu ở India: sự chuyển dịch từ những phân tầng sớm nhất của tư tưởng đạo Phật sang triết học có hệ thống và được cho là triết học kinh viện của phong trào Abhidhamma Pali. Theo đuổi khảo sát những khái niệm trong sự phát triển của những ý tưởng đạo Phật, do đó trả lại cho rõ ràng hơn vị trí triết học của Đức Phật và cho thấy những người kế tục ngài đã thay đổi nó như thế nào và tại sao. Vặn xoắn triết học so sánh và Phật học vào nhau, tác giả thăm dò sự chuyển dịch của Abhidhamma từ một hệ thống khái niệm hướng về tri thức học sang một thế giới quan siêu hình vốn dựa trên khái niệm dhamma. Bà làm như vậy trong liên hệ với truyền thống Aristotle và trực diện với triết học hiện đại, khai thác văn học triết học phương Tây từ Plato đến những bản văn thời nay trong những lĩnh vực triết học về não thức và phê bình văn hóa. Quyển sách này không chỉ chứng minh rằng một thăm dò triết học trong những nền tảng khái niệm của đạo Phật ban đầu có thể nâng cao sự hiểu biết của chúng ta về triết học và tôn giáo là gì trong khả năng của chính tư tưởng và tôn giáo; nó cũng cho thấy giá trị của những viễn tượng mới với Phật học truyền thống.

 

Saturday, October 17, 2020

Mark Siderits – Đạo Phật như Triết học (10)

Đạo Phật như Triết học

Một Dẫn nhập

Mark Siderits

 (←...tiếptheo)

 

 

 




 CHƯƠNG MƯỜI

 

Trường Phái Diṅnāga: Tri Thức Học Đạo Phật

 

Những trường phái và những vận động đạo Phật chúng ta đã khảo sát cho đến giờ tất cả đều có những tên gọi phân biệt riêng của chúng: đạo Phật ban đầu, Abhidharma, Mahāyanā, Theravāda, Vaibhāṣika, Sautrāntika, Yogācāra, Madhyamaka. Không như thế là trường phái vốn là đề tài của chương này. Vì nó được nhà lôgích Diṅnāga (480 – 540) sáng lập, những học giả thời nay thường nói về nó như trường phái của Diṅnāga. Nhưng nó cũng được gọi là ‘Yogācāra-Sautrāntika’, và đôi khi chỉ là ‘lôgích học đạo Phật’. Những học giả không có một tên duy nhất cho nó, vì không có một tên gọi nào vốn những người đạo Phật India cổ điển đã dùng cho tất cả những nhà tư tưởng trong truyền thống này. Đây có lẽ vì nó là một trường phái trong một ý nghĩa khác với những trường phái chúng ta đã xem xét đến giờ. Mục đích của nó không là để nói rõ ràng một con đường đặc biệt nào đi đến nirvanā. Thay vào đó, nó bắt đầu vào việc phát triển những dụng cụ triết học vốn nó hy vọng những người đang theo một bất kỳ nào trong một số những con đường khác nhau đều dùng. [1]