Monday, June 15, 2026

Nietzsche – Bên kia Thiện và Ác (11)

Bên kia Thiện và Ác

Khúc dạo đầu cho một Triết Lý của Ngày Mai

(Jenseits von Gut und Böse - Vorspiel einer Philosophie der Zukunft)

Friedrich Nietzsche.

( ← . . . tiếp theo )

Top of FormBottom of Form

 

 


 Phần Chín

Thế nào là cao quý?

 

268.

Rốt cuộc, cái "tầm thường" (Gemeinheit) là gì? — Từ ngữ là những ký hiệu âm thanh cho các khái niệm; còn khái niệm lại là những ký hiệu hình ảnh, ít nhiều xác định, cho những cảm giác thường xuyên lặp lại và thường xuất hiện cùng nhau, tức cho những nhóm cảm giác.

Để hiểu nhau, không chỉ cần dùng cùng một từ ngữ: người ta còn phải dùng cùng những từ ấy cho cùng một loại kinh nghiệm nội tâm; cuối cùng, người ta phải có những kinh nghiệm chung với nhau.

Sunday, June 14, 2026

Nietzsche – Bên kia Thiện và Ác (10)

Bên kia Thiện và Ác

Khúc dạo đầu cho một Triết Lý của Ngày Mai

(Jenseits von Gut und Böse - Vorspiel einer Philosophie der Zukunft)

Friedrich Nietzsche.

( ← . . . tiếp theo )

Top of FormBottom of Form

 




Phần Chín

Thế nào là cao quý?

(Neuntes Hauptstück:

was ist vornehm?.) [1]

 

 

257

Mọi sự nâng cao kiểu người mang tên “con người” [2]  từ trước đến nay đều là công trình của một xã hội quý tộc — và trong tương lai cũng sẽ luôn như vậy: tức một xã hội tin vào một chiếc thang thứ bậc kéo dài rất lâu, tin vào sự khác biệt về giá trị giữa người này với người khác, và xem sự nô lệ, theo một nghĩa nào đó, là điều cần thiết.

Saturday, June 13, 2026

Nietzsche – Bên kia Thiện và Ác (09)

Bên kia Thiện và Ác

Khúc dạo đầu cho một Triết Lý của Ngày Mai

(Jenseits von Gut und Böse - Vorspiel einer Philosophie der Zukunft)

Friedrich Nietzsche.

( ← . . . tiếp theo )






Top of FormBottom of Form

Chương Tám: Dân tộc và Tổ quốc

(Achtes Hauptstück: Völker und Vaterländer.) [1]

 

240.

Tôi lại nghe — như lần đầu tiên — khúc mở đầu Die Meistersinger von Nürnberg của Richard Wagner: một nghệ thuật tráng lệ, quá tải, nặng nề, muộn màng — nghệ thuật có kiêu hãnh, kiêu hãnh đến mức giả định hai thế kỷ âm nhạc vẫn còn sống — để có thể hiểu nó: — thật đáng khen cho người Đức, rằng sự kiêu hãnh ấy không sai lầm!

Một hỗn hợp của mọi loại nhựa sống và sức lực — bao nhiêu mùa, bao nhiêu bầu trời, bao nhiêu khí hậu trộn vào đây! — khi thì cổ xưa, khi thì xa lạ, khi thì khắc nghiệt, khi thì non trẻ quá mức — tùy tiện — nhưng lại trang nghiêm kiểu truyền thống — không hiếm khi tinh nghịch — thường thô ráp, cục mịch — có lửa, có can đảm — và đồng thời: da nhợt nhạt của những trái cây chín muộn.

Friday, June 12, 2026

Hume – Về Tự Tử

VỀ TỰ TỬ

[Of Suicide (1777, 1755)]

David Hume

(Posthumous Works)

 

 


 

GHI CHÚ CỦA NGƯỜI BIÊN TẬP BẢN TIẾNG ANH

 

Hai bài luận Về Tự Tử Về Sự Bất Tử Của Hồn Người ban đầu được dự định xuất bản trong một tuyển tập dự kiến năm 1755 có tên là Năm Luận văn , nhưng Hume đã quyết định rút lại chúng trước khi xuất bản. Chúng được thay thế bằng bài luận Về Tiêu Chuẩn của Thị Hiếu Thẩm Mỹ, và tuyển tập xuất hiện vào năm 1757 dưới tên gọi Bốn Luận Văn. Những bài luận bị lược bỏ cuối cùng đã được xuất bản sau khi ông mất và ẩn danh vào năm 1777, nhưng văn bản ở đây—giống như ấn bản tiêu chuẩn của Miller (1987)—lại theo phiên bản năm 1755, trong đó có một bản in thử ở Thư viện Quốc gia Scotland với một số chỉnh sửa bằng chữ viết tay của Hume.

Thursday, June 11, 2026

Hume – Về Sự Bất Tử Của Hồn Người (03)

Về Sự Bất Tử Của Hồn Người

(Of the Immortality of the Soul)

David Hume

 ( ← ... tiếp theo )

 

 




Về Sự Bất Tử Của Hồn Người

 

IS 30, Mil 596

III.

Những lý lẽ dựa trên việc quan sát tự nhiên [1]  và dựa trên sự giống nhau giữa các hiện tượng trong tự nhiên là những lý lẽ mạnh mẽ nhất ủng hộ quan điểm cho rằng hồn người cũng có tính phải chết. Thực ra, đây là loại lý lẽ triết học duy nhất mà chúng ta nên chấp nhận trong vấn đề này, cũng như trong mọi vấn đề liên quan đến những gì thực sự diễn ra trong thế giới.