Hume – Về Sự Bất Tử Của Hồn Người

Về Sự Bất Tử Của Hồn Người

(Of the Immortality of the Soul)

David Hume

 

 

VỀ SỰ BẤT TỬ CỦA HỒN NGƯỜI

Giới Thiệu Của Người Dịch

 

Hume Và Phê bình Quan Niệm Hồn Người Bất Tử Trong Truyền Thống Đạo Kitô Châu Âu

 

1. Tống quát

Tiểu luận Of the Immortality of the Soul (Về sự bất tử của hồn người) của David Hume là một trong những văn bản triết học gây tranh luận mạnh nhất trong thế kỷ XVIII. Trong bối cảnh tư tưởng châu Âu lúc bấy giờ, học thuyết về hồn người bất tử là một trụ cột quan trọng của đạo Kitô: nó bảo đảm cho lòng tin tôn giáo về phán xét sau khi chết, Thiên Đàng, Hỏa ngục và công lý tối hậu của Gót.

Hume – Một Luận Văn Về Những Đam Mê (04)

Một Luận Văn Về Những Đam Mê

(A Dissertation on the Passions)

David Hume

 

( ← ... tiếp theo )

 

MỘT LUẬN VĂN VỀ NHỮNG ĐAM MÊ

                                                                              

PHẦN IV

 

[ P 4.1, Bea 21 ]

1. Lý thuyết hiện nay về những đam mê (passions) ở đây phụ thuộc hoàn toàn vào mối liên hệ hai chiều giữa cảm thức (sentiments) và ý niệm (ideas), cũng như sự hỗ trợ qua lại mà các mối liên hệ này mang lại cho nhau. Vì vậy, sẽ không sai nếu minh họa những nguyên lý này bằng thêm một vài ví dụ.

Hume – Một Luận Văn Về Những Đam Mê (03)

Một Luận Văn Về Những Đam Mê

(A Dissertation on the Passions)

 

David Hume

 

( ← ... tiếp theo )

 

 

MỘT LUẬN VĂN VỀ NHỮNG ĐAM MÊ

PHẦN III.

 

[ P 3.1, Bea 18 ]

1. Khi rà soát lại tất cả những nguyên nhân sản sinh ra cảm xúc (passion) tự về hào hay về tự ti (humility), người ta sẽ dễ dàng nhận thấy rằng: chính hoàn cảnh đó, nếu được chuyển dịch từ bản thân chúng ta sang một người khác, sẽ biến người đó thành đối tượng của tình yêu hay lòng thù hận, sự kính trọng hay sự khinh miệt. Đức hạnh, tài năng, vẻ đẹp, gia thế, sự giàu có và quyền lực của người khác sẽ khơi dậy những cảm thức (sentiments) thuận lợi dành cho họ; còn thói xấu, sự ngu muội, hình thể khiếm khuyết, nghèo khó và sự hèn hạ của họ lại khởi động những cảm thức trái ngược. Ràng buộc hai chiều giữa những ấn tượng và những ý niệm vẫn vận hành trên những cảm xúc yêu và ghét này, tương tự như đối với những cảm xúc tự hào và tự ti trước đó. Bất cứ điều gì mang lại một sự dễ chịu hay nỗi khổ sở (pleasure or pain) biệt lập, và có tương quan hoặc kết nối với một người khác, đều biến người đó thành đối tượng cho tình cảm (affection) hay sự ghê tởm của chúng ta.

Hume – Một Luận Văn Về Những Đam Mê (02)

Một Luận Văn Về Những Đam Mê

(A Dissertation on the Passions)

 

David Hume

 

( ← ... tiếp theo )

 

 

MỘT LUẬN VĂN VỀ NHỮNG ĐAM MÊ

 

PHẦN II.

 

[ P 2.1, Bea 7 ]

1. Bên cạnh những cảm xúc (passions) đã nhắc đến ở trên, vốn nảy sinh từ việc theo đuổi trực tiếp tốt lành (good) và né tránh tai họa (evil), còn có những cảm xúc khác mang bản chất phức tạp hơn, hàm chứa nhiều hơn một góc nhìn hay sự cân nhắc. Do đó, Tự hào (Pride) là một sự hài lòng nhất định ở bản thân nhờ vào một thành tựu hay vật sở hữu nào đó mà chúng ta được hưởng; ngược lại, Tự ti (Humility) [1] là sự không hài lòng với bản thân do một khiếm khuyết hay sự yếu đuối nào đó.

Nietzsche – Bên kia Thiện và Ác (12)

Bên kia Thiện và Ác

Khúc dạo đầu cho một Triết Lý của Ngày Mai

(Jenseits von Gut und Böse - Vorspiel einer Philosophie der Zukunft)

 

Friedrich Nietzsche.

( ← . . . tiếp theo )

 

 

Bên kia Thiện và Ác

Từ Những Đinh Núi Cao. Khúc Hát Sau Chính Ngọ

(Aus hohen Bergen.  Nachgesang)

 

 

Ôi giờ giữa đời — chính ngọ!
Khoảnh khắc trang nghiêm của ánh sáng!

Ôi khu vườn mùa hè!

Một thứ hạnh phúc không yên: đứng, dò tìm, chờ đợi.
Ta chờ những người bạn — ngày đêm sẵn sàng.

Các bạn ở đâu? Đến đi! Đã đến lúc rồi!

Chẳng phải vì các bạn mà hôm nay sông băng xám kia
được phủ đầy hoa hồng sao? [1]

Con suối đang tìm các bạn.
Gió và mây hôm nay cũng được kéo lên cao hơn,
vào tận nền xanh thẳm — chỉ để nhìn các bạn,
từ tầm nhìn xa nhất của loài chim. [2]

Trên đỉnh cao nhất, bàn tiệc đã được dọn cho các bạn.

Ai sống gần các vì sao như thế?
Ai chạm gần những vực thẳm xa lạnh nhất?

Vương quốc của ta — còn vương quốc nào vươn xa hơn?
Mật ngọt của ta — ai đã nếm?