Bản Thể Học — Hành Trình Của Một Câu Hỏi: Có Gì Hiện Hữu Và Hiện Hữu Là Gì? (28)

Bản Thể Học

Hành Trình Của Một Câu Hỏi: Có Gì Hiện Hữu Và Hiện Hữu Là Gì?

(Từ Hy Lạp Cổ Đại Đến Những Câu Hỏi Về Thực Tại Ngày Nay)

( ← ... tiếp theo )

 

15

Quine: Có Những Gì Hiện Hữu?

 

Sau Carnap, câu hỏi về hiện hữu không chấm dứt trong triết học phân tích. Willard Van Orman Quine (1908–2000) đưa câu hỏi ấy trở lại theo một hướng mới. Ông không bắt đầu bằng việc tìm một nền tảng siêu hình học đứng ngoài khoa học, cũng không cố lập một danh sách sẵn có về tất cả những gì thế giới chứa đựng. Điều Quine muốn làm rõ trước hết là: chúng ta dựa vào đâu để nói rằng một lý thuyết đang thừa nhận một điều gì đó là hiện hữu? [1]

Bản Thể Học — Hành Trình Của Một Câu Hỏi: Có Gì Hiện Hữu Và Hiện Hữu Là Gì? (18)

Bản Thể Học

Hành Trình Của Một Câu Hỏi: Có Gì Hiện Hữu Và Hiện Hữu Là Gì?

(Từ Hy Lạp Cổ Đại Đến Những Câu Hỏi Về Thực Tại Ngày Nay)

( ← ... tiếp theo )

 

Phần 19 — Từ sự phân hóa đến hai con đường trở lại câu hỏi về hiện hữu

 

Sau Husserl và Heidegger, câu hỏi về hiện hữu không biến mất khỏi triết học thế kỷ XX. những triết gia tiếp tục đặt câu hỏi ấy nhưng đi theo những hướng khác nhau.

 

Một hướng tiếp tục từ hiện tượng học và Heidegger. những triết gia trong hướng này quan tâm đến cách con người hiện hữu trong đời sống cụ thể: con người hiện hữu bằng thân xác ra sao, sống trong thế giới như thế nào, sống trong lịch sử ra sao, gặp người khác như thế nào và ngôn ngữ tham gia vào việc con người hiểu thế giới ra sao. Sartre, Camus, Merleau-Ponty, Gadamer, Levinas và Derrida phát triển những hướng khác nhau từ dòng này.

Bản Thể Học — Hành Trình Của Một Câu Hỏi: Có Gì Hiện Hữu Và Hiện Hữu Là Gì? (12)

Bản Thể Học

Hành Trình Của Một Câu Hỏi: Có Gì Hiện Hữu Và Hiện Hữu Là Gì?

(Từ Hy Lạp Cổ Đại Đến Những Câu Hỏi Về Thực Tại Ngày Nay)

( ← ... tiếp theo )

 

Phần 18 — Sự Phân Hóa Của Bản Thể Học Thế Kỷ XX

Từ Một Hệ Thống Lớn Đến Nhiều Dòng Chảy Song Song

 

4. Sự phân hóa của bản thể học thế kỷ XX: từ một hướng phát triển chung đến nhiều dòng tư tưởng

 

Sau Husserl và Heidegger, bản thể học thế kỷ XX bước vào một giai đoạn phân hóa sâu xa. Sự phân hóa này không đơn giản bắt nguồn từ việc xuất hiện nhiều triết gia với những quan điểm khác nhau. Điểm thay đổi căn bản nằm ở chính cách đặt câu hỏi về Hữu thể. Mô hình cổ điển trong đó triết học tìm kiếm một nền tảng chung rồi từ đó xây dựng một hệ thống giải thích toàn bộ thực tại ngày càng khó duy trì. Những biến đổi của khoa học, quan niệm về chủ thể và kinh nghiệm, ý thức mới về lịch sử và ngôn ngữ, cùng những khủng hoảng của xã hội châu Âu buộc triết học phải đặt lại câu hỏi: muốn nói về thực tại, phải bắt đầu từ đâu, và bản thể học có thể được xây dựng theo cách nào?