Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà (14)

Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà

阿彌陀佛四十八大願

 ( ← ... tiếp theo )

 

 

 

 

Lư Sơn Huệ Viễn

Sự Hình Thành Hình Ảnh Vị Tổ Đầu Tiên Của Tịnh Độ

(như một phụ đính cho Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà) [1]

 

Từ thời Nam Tống cho đến ngày nay, đã có nhiều danh sách những vị Tổ (祖) của truyền thống Tịnh Độ. Những danh sách này ban đầu gồm sáu vị Tổ, sau đó mở rộng thành mười ba vị, với những cách lựa chọn nhân vật khác nhau; tuy nhiên, có hai tên luôn xuất hiện: vị Tổ đầu tiên, Huệ Viễn ở Lư Sơn (盧山慧遠, 334–416), và vị Tổ thứ hai, Thiện Đạo (善導, 613–668; xem phụ lục). Trong suốt lịch sử, Huệ Viễn luôn được công nhận là vị Tổ đầu tiên của truyền thống Tịnh Độ trong mọi danh sách như vậy (Chen 2015, tr. 22–33), và nhiều học giả hiện đại, đặc biệt là ở Nhật Bản, đã tiếp nhận cách xác định này mà không đặt vấn đề. Tuy nhiên, cũng có thể nhìn theo hướng ngược lại: xem địa vị này như một sự quy chiếu ngược về quá khứ, tức là một vai trò được một truyền thống Tịnh Độ phát triển đầy đủ hơn về sau, bắt đầu từ thời Đường, gán cho Huệ Viễn (Lǐ 2007, tr. 201). Cả hai cách hiểu này đều cần được xem xét. Vì vậy, nhan đề có phần gây tranh luận của chương này nhằm mở đầu cho một cuộc khảo sát nghiêm túc. Sau khi trình bày bản dịch và phân tích của tôi về những vấn đề giáo lý và nhận thức luận được nêu ra trong cuộc trao đổi thư từ giữa Huệ Viễn và Cưu-ma-la-thập, tôi sẽ tiếp tục khảo sát những nguồn tư liệu khác để đánh giá mức độ phù hợp giữa việc xây dựng một căn tính Tịnh Độ cho Huệ Viễn với những tài liệu mô tả niềm tin và thực hành thực tế của ông. Điều này đòi hỏi trước hết phải phân biệt quan điểm của Huệ Viễn với quan điểm của Cưu-ma-la-thập trong bản văn dịch chính, sau đó xem xét thêm những nguồn tư liệu khác về Huệ Viễn. Cuối cùng, tôi sẽ khảo sát những văn bản xuất hiện về sau trong truyền thống Tịnh Độ, đặc biệt là thể loại “truyện vãng sinh” (往生傳) và những tác phẩm trực tiếp bàn về hệ thống truyền thừa những vị Tổ. Trong phần kết luận, tôi sẽ xem xét ý nghĩa của địa vị Huệ Viễn như vị Tổ đầu tiên của truyền thống Tịnh Độ.

Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà (13)

Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà

阿彌陀佛四十八大願

 ( ← ... tiếp theo )

 

 

Những Phương Pháp Niệm Phật Trong Đạo Phật Tịnh Độ Trung Hoa

(như một phụ đính cho Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà) [1]

 

Một điều mà hầu như mọi học giả nghiên cứu về truyền thống Tịnh Độ đều biết là pháp thực hành trung tâm của truyền thống này, được gọi là nianfo (念佛, niệm Phật) trong tiếng Tàu và nembutsu trong tiếng Nhật, về cơ bản là sự xưng niệm thành tiếng danh hiệu Đức Phật A Di Đà. Theo quan niệm truyền thống, để đáp lại hành trì ấy, Đức Phật sẽ tiếp dẫn người niệm về cõi Tây phương Cực Lạc vào thời điểm lâm chung. Với cách hiểu này, người ta có thể học và thực hành nianfo một cách hiệu quả mà không cần đi sâu vào những sắc thái ý nghĩa, những biến thể thực hành hay những nền tảng triết học của pháp môn. Tuy nhiên, theo thời gian, một khối lượng ngày càng đồ sộ những nghiên cứu chuyên sâu đã bắt đầu đặt nghi vấn đối với vị thế thống trị của cách hiểu này về truyền thống Tịnh Độ, đặc biệt là trong bối cảnh đạo Phật Tịnh Độ Trung Hoa. Nhiều học giả đã chỉ ra rằng thực hành Tịnh Độ không chỉ giới hạn ở hình thức nianfo/nembutsu như sự xưng niệm danh hiệu bằng lời nói, mà còn bao hàm nhiều quan niệm và phương thức thực hành khác nhau (xem Payne 2015; Chappell 1996; Corless 1996; Yü 1981, chương 3). Do đó, bức tranh của chúng ta về tư tưởng và thực hành Tịnh Độ Trung Hoa đang ngày càng trở nên phong phú và phức tạp hơn. Tuy nhiên, sự phức tạp ấy vẫn chưa được truyền đạt một cách đầy đủ đến phạm vi rộng hơn của ngành Phật học. Nói cách khác, cách chúng ta hiểu về nianfo (niệm Phật) — thực hành cốt lõi của truyền thống Tịnh Độ — dường như vẫn cần được hiệu chỉnh và tinh xác hơn để phản ánh đầy đủ lịch sử phát triển cũng như sự đa dạng về ý nghĩa và thực hành của khái niệm này. [2]

Một công trình nghiên cứu đã gợi mở một mô hình cho hướng tiếp cận mà chúng ta có thể theo đuổi. Nhiều năm trước, Ichirō Hori đã công bố một bài viết nhan đề “Nembutsu as Folk Religion” (Niệm Phật như một tôn giáo dân gian), trong đó ông chỉ ra, cùng với nhiều điểm khác, rằng ngay trong thế giới tương đối đơn giản hơn của đạo Phật Tịnh Độ Nhật Bản, người ta vẫn có thể và thực sự đã thực hành nembutsu vì nhiều lý do khác nhau; không phải tất cả những lý do ấy đều liên quan đến việc đạt được sự vãng sinh (Hori 1968).  Trong nhiều năm đọc qua một loạt tư liệu phong phú về đạo Phật Tịnh Độ Trung Hoa, tôi cũng nhận thấy những khác biệt đáng kể trong cách những tác giả riêng lẻ, cả bên trong lẫn bên ngoài truyền thống Tịnh Độ, bàn luận về thực hành nianfo (念佛, niệm Phật). Mặc dù tất cả đều thừa nhận nianfo là pháp thực hành nền tảng của “con đường dễ thực hành” (易行道, thường gọi là “dị hành đạo”), nhưng những trình bày của họ về bản chất cũng như phương pháp thực hành này cho thấy rằng trên thực tế thuật ngữ nianfo có một nội hàm hết sức linh hoạt. 

Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà (12)

Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà

阿彌陀佛四十八大願

 ( ← ... tiếp theo )

 

 

 

 

Những Lập Luận Bênh Vực Tịnh Độ Ở Cuối Thời Kỳ Phong Kiến Trung Hoa

(như một phụ đính cho Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà) [1]

Pháp môn Tịnh Độ là một pháp môn phương tiện thiện xảo trong đạo Phật. Nhiều phương diện của pháp môn này dường như mâu thuẫn với giáo lý đạo Phật hoặc giống như những yếu tố pha tạp vay mượn từ những tôn giáo khác. Ngay trong bản thân nó cũng làm nảy sinh không ít nghi vấn, bởi những kinh điển giới thiệu pháp môn này chứa đựng nhiều điểm bất nhất và dường như mâu thuẫn với nhau.

— Thánh Nghiêm, Master Sheng Yen Teaches the Pure Land Dharma-Gate

Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà (11)

Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà

阿彌陀佛四十八大願

 ( ← ... tiếp theo )

 

 

 

Đạo Đức Và Giới Luật Trong đạo Phật Tịnh Độ Trung Hoa

(như một phụ đính cho Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà) [1]

 

 

Xác Định Vấn Đề

Chương này xuất phát từ một sự không hài lòng kéo dài của tôi đối với việc nghiên cứu đạo Phật Tịnh Độ. Một lối tự sự lịch sử đặc thù đã chiếm vị trí thống trị, trong đó Tịnh Độ Tông Nhật Bản thời Kamakura được xem như là chuẩn mực, cứu cánh (telos), hoặc đồng thời là cả hai, đối với toàn bộ truyền thống Tịnh Độ. Nhìn lại, dường như câu chuyện về A Di Đà và Tịnh độ của Ngài đã chứa đựng một thứ logic nội tại, và chính logic ấy tất yếu dẫn đến những giáo lý và thực hành được hình thành trong những truyền thống Tịnh Độ tông (Jōdo-shū 淨土宗), Tịnh Độ Chân tông (Jōdo Shinshū 淨土真宗), và Thời tông (Jishū 時宗) ở Nhật Bản thời Kamakura. Những giáo thuyết do Pháp Nhiên (Hōnen 法然, 1133–1212), Thân Loan (Shinran 親鸞, 1173–1262), và Nhất Biến (Ippen 一遍, 1239–1289) phát triển đã đi đến chỗ phủ nhận hiệu lực cứu độ của mọi nỗ lực do con người thực hiện — tức cái gọi là “tự lực” (自力 zìlì; Nhật: jiriki) — và quy toàn bộ năng lực cứu độ cho “tha lực” (他力 tālì; Nhật: tariki) của A Di Đà. Có thể nói, sự phát triển này đã trở thành “Điểm Omega” trong quỹ đạo lịch sử của đạo Phật Tịnh Độ; theo cách nhìn ấy, mọi hình thức giáo pháp Tịnh Độ xuất hiện trước đó đều được xem như những tiền đề dẫn đến nó. Những hình thức giáo pháp ấy vừa được hiểu như đang hướng về điểm hoàn tất này, vừa — trong chừng mực chúng chưa hoàn toàn phù hợp với nó — được xem như đang chờ đợi sự viên mãn của mình nơi đó.^[2]

Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà (10)

Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà

阿彌陀佛四十八大願

 ( ← ... tiếp theo )

 

 

 

 

Tự Lực Và Tha Lực Trong Đạo Phật Tịnh Độ Trung Hoa

(như một phụ đính cho Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà) [1]

 

Trong đạo Phật Tịnh Độ Đông Á, hiếm có khái niệm nào quan trọng hơn tự lực (自力) và tha lực (他力). Cách mà nỗ lực tu tập của hành giả và sự trợ giúp của Đức Phật A Di Đà trên con đường vãng sinh kết hợp với nhau chính là điều làm nên truyền thống này. Vì vậy, việc tìm hiểu bản chất của quan hệ ấy luôn là một trong những quan tâm trung tâm và lâu dài nhất của tư tưởng Tịnh Độ.

 

Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà (09)

Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà

阿彌陀佛四十八大願

 ( ← ... tiếp theo )

 

 

 

 

Sự Phát Triển Của Khái Niệm Tịnh Độ

(như một phụ đính cho Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà) [1]

Tây Phương Tịnh Độ của Đức Phật A Di Đà mang nhiều tên gọi khác nhau. Trong tiếng Phạn, cõi ấy được gọi là Sukhāvatī, một danh xưng bắt nguồn từ từ sukha, có nghĩa là an lạc, hạnh phúc, phúc lạc hay sự dễ chịu. Thuật ngữ này đối lập trực tiếp với duḥkha, từ dùng để chỉ tình trạng khổ đau, bất toại nguyện và mọi trạng thái bức bách của đời sống, vốn là đặc trưng của thế giới Ta-bà (Sahā-lokadhātu; 娑婆世界) — nghĩa đen là “thế giới phải chịu đựng” hay “thế giới kham nhẫn”. Vì vậy, Sukhāvatī có thể được dịch là “Cõi An Lạc”.

Hume – Một Chuyên Luận Về Bản Chất Con Người (12)

Một Chuyên Luận Về Bản Chất Con Người

(A Treatise of Human Nature)

David Hume

( ← ... tiếp theo )

 

QUYỂN 1-PHẨN 4

 

MỤC I.

Về Thuyết Hoài Nghi Liên Quan Đến Lý Trí.^[1]

Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà (08)

Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà

阿彌陀佛四十八大願

 ( ← ... tiếp theo )

 

 

 

Truyền Thống Tịnh Độ Trung Hoa Là Gì?

(như một phụ đính cho Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà) [1]

 

“Và tôi nghĩ có một gì đó như một con wallaboo...” — A. A. Milne, “Tại vườn thú”

[Như đã nói trong phần giới thiệu], đây chủ yếu là tập hợp những bài luận theo chủ đề về truyền thống Tịnh Độ của Trung Hoa. Nhưng trước khi đi sâu vào bất kỳ chủ đề đơn lẻ nào, chúng ta cần một khung nhìn cho hiện tượng mà những chương này đề cập. Điều này không dễ, bởi những nghiên cứu trước đây hầu như không giúp ích gì.

Hume – Một Chuyên Luận Về Bản Chất Con Người (11)

Một Chuyên Luận Về Bản Chất Con Người

(A Treatise of Human Nature)

David Hume

( ← ... tiếp theo )

QUYỂN I - PHẦN III.

Về tri thức và xác suất.

MỤC XIII

Về Xác Suất Phi-Triết Học

Áo Trắng Em Bay Chiều Ấy Vẫn Trên Đồi Lộng Gió

Áo Trắng Em Bay Chiều Ấy Vẫn Trên Đồi Lộng Gió

Quá khứ không biến mất — nó chỉ chuyển sang một dạng hiện hữu khác trong cấu trúc của vũ trụ.

 

Kant - Khái Lược Toàn Bộ Lập Luận Của Phê Bình Lý Tính Thuần Túy (01)

PHÊ BÌNH LÝ TÍNH THUẦN TÚY

Khái Lược Lập luận                             

(Critique of Pure Reason - The Complete Argument)

Immanuel Kant

 

 

 

Khái Lược Toàn Bộ Lập Luận Của Phê Bình Lý Tính Thuần Túy [1]

 

Giới Thiệu

 

Năm 1781, Immanuel Kant xuất bản quyển Phê bình lý tính thuần túy (Critique of Pure Reason). Lúc mới ra đời, tác phẩm này không được đón nhận rộng rãi. Nhiều người đọc đầu tiên cho rằng Kant chỉ lặp lại thuyết hoài nghi của David Hume dưới một hình thức mới. Chính Kant đã phải dành nhiều năm sau đó để giải thích và làm rõ những luận điểm của ông. Tuy nhiên, ảnh hưởng của quyển sách ngày càng lan rộng. Chỉ trong vài thập niên, hầu như mọi triết gia quan trọng ở châu Âu đều phải đối diện với những vấn đề mà Kant đặt ra. Từ Schopenhauer đến Nietzsche, dù đồng ý hay phản đối, những nhà tư tưởng sau ông đều phải xác định lập trường của họ trước triết học Kant.

Hume – Một Chuyên Luận Về Bản Chất Con Người (10)

Một Chuyên Luận Về Bản Chất Con Người

(A Treatise of Human Nature)

David Hume

( ← ... tiếp theo )

QUYỂN I - PHẦN III.

Về tri thức và xác suất.

 

MỤC X.

Về Ảnh Hưởng Của Sự Tin Tưởng

Hume – Một Chuyên Luận Về Bản Chất Con Người (09)

Một Chuyên Luận Về Bản Chất Con Người

(A Treatise of Human Nature)

David Hume

( ← ... tiếp theo )

 

 

QUYỂN I - PHẦN III.

Về tri thức và xác suất.

MỤC. VIII.

Về Những Nguyên Nhân Của Sự Tin Tưởng

 

T 1.3.8.1, SBN 98

Vậy là chúng ta đã giải thích bản chất của sự tin tưởng, và đã cho thấy rằng nó gồm một ý niệm sống động có quan hệ với một ấn tượng hiện diện trước mắt. Bây giờ, chúng ta hãy tiếp tục xem xét sự tin tưởng ấy phát sinh từ những nguyên lý nào, và điều gì đem lại sức sống cùng tính sinh động cho ý niệm đó.

Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà (07)

Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà

阿彌陀佛四十八大願

 ( ← ... tiếp theo )

 

 

TỊNH ĐỘ TÔNG                

(Khái lược như một phụ đính cho Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà)

A.      HỆ THỐNG KINH ĐIỂN

Trong Tịnh Độ tông, hệ thống kinh điển nền tảng cốt lõi nhất được gọi là “Tịnh Độ Tam Kinh” (三經). Sau này, những vị sư lớn có công với tông phái đã bổ sung thêm để hình thành nên bộ “Tịnh Độ Ngũ Kinh” (五 經) như hiện nay.

Dưới đây là chi tiết những bộ kinh nền tảng của pháp môn Tịnh Độ:

Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà (06)

Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà

(四十八願)

 

( ← ... tiếp theo )

 

BẢN ĐỌC TỤNG

 

BỐN MƯƠI TÁM ĐẠI NGUYỆN CỦA PHẬT ADIĐÀ

(佛說無量壽經 – bản hiệu đính dịch nghĩa)

 

41

Đại nguyện 41: Sự viên mãn của những căn — giác ngộ như sự khai mở toàn bộ năng lực hiện hữu của con người

Nguyên văn:

設我得佛，他方菩薩聞我名字，諸根不具足者，不取正覺。

Thiết ngã đắc Phật, tha phương Bồ Tát văn ngã danh tự, chư căn bất cụ túc giả, bất thủ Chánh giác.

Nếu khi tôi thành Phật, những vị Bồ Tát ở những phương khác nghe danh hiệu của tôi mà những căn không được đầy đủ, thì tôi không thành tựu Chánh giác.

Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà (05)

Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà

(四十八願)

 

( ← ... tiếp theo )

 

 

 

BẢN ĐỌC TỤNG

 

BỐN MƯƠI TÁM ĐẠI NGUYỆN CỦA PHẬT ADIĐÀ

(佛說無量壽經 – bản hiệu đính dịch nghĩa)

 

31

設我得佛，國土清淨，皆悉照見十方諸佛世界，如明鏡睹其面像，若不爾者，不取正覺。

thiết ngã đắc Phật, quốc thổ thanh tịnh, giai tất chiếu kiến thập phương chư Phật thế giới, như minh kính đổ kỳ diện tượng, nhược bất nhĩ giả, bất thủ chánh giác

Nếu khi tôi thành Phật, cõi nước của tôi không thanh tịnh đến mức có thể phản chiếu rõ ràng vô lượng cõi Phật trong mười phương như gương sáng soi thấy khuôn mặt mình, thì tôi không nhận lấy quả vị Chánh giác.

 

Đại nguyện này là một trong những đại nguyện rất giàu ý nghĩa triết học, nhưng cũng rất dễ bị đọc theo hướng thần thoại: Cực Lạc giống như một “tấm gương thần” phản chiếu vô lượng thế giới. Nếu giữ sát văn kinh, trọng tâm không nằm ở phép màu, mà nằm ở quan hệ giữa sự thanh tịnh và khả năng thấy đúng thực tại. Cả hình ảnh “gương sáng” (明鏡) lẫn “chiếu kiến” (照見) đều là những hình ảnh nhận thức luận rất sâu. Vì vậy, tôi sẽ triển khai theo hướng đó, không đưa thêm ý ngoài đại nguyện.

Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà (04)

Bốn Mươi Tám Đại Nguyện Của Phật ADiĐà

(四十八願)

 

( ← ... tiếp theo )

 

 

BẢN ĐỌC TỤNG

 

BỐN MƯƠI TÁM ĐẠI NGUYỆN CỦA PHẬT ADIĐÀ

(佛說無量壽經 – bản hiệu đính dịch nghĩa)

 

21

設我得佛，國中人天，不悉成滿三十二大人相者，不取正覺。

thiết ngã đắc Phật, quốc trung nhân thiên, bất tất thành mãn tam thập nhị đại nhân tướng giả, bất thủ chánh giác

Nếu khi tôi thành Phật, người và trời trong cõi nước của tôi không đều thành tựu đầy đủ ba mươi hai tướng đại nhân — biểu tượng của sự viên mãn nơi một bậc giác ngộ — thì tôi không nhận lấy quả vị Chánh giác.