Martin Heidegger – Người Suy nghĩ như Thi sĩ

Người Suy nghĩ như Thi sĩ

The Thinker As Poet

(Aus der erfahrung des Denkens)

Martin Heidegger (1947)  [1]

Đường đi và cân bằng

Thi pháp và ngôn từ

Gặp trong lần đi bộ một mình

Nặng gánh không ngừng đi

Tìm hỏi và có-sẵn

Trên lối đời ràng buộc duy nhất của bạn.

Nietzsche – Buổi Chạng vạng của những Tượng thần (06)

Buổi Chạng vạng của những Tượng thần

Friedrich Nietzsche

(Twilight of the Idols)

Götzen-Dämmerung, oder, Wie man mit dem Hammer philosophirt (1888)

(tiếptheo ... )

NHỮNG GÌ TÔI NỢ NHỮNG TÁC GIẢ CỔ ĐIỂN HY LA

1

Trong kết luận, một lời về thế giới vốn với nó tôi đã tìm những cách lui tới, và với nó tôi có lẽ đã tìm thấy một con đường mới – thế giới  Hylạp Lamã trong những thời trước khi đế quốc Lamã xụp đổ [1]. Thẩm khiếu của tôi, có thể gọi là đối nghịch với một thẩm khiếu khoan hòa rộng lượng, thì trong trường hợp này quá xa với nói-Có một cách thiếu phân biệt tách bạch: nó không thích nói-Có, đúng hơn ngảy cả nói-Không, nhưng hay nhất tất cả, không nói gì. Điều đó áp dụng với toàn bộ văn hóa, áp dụng với sách vở, – cũng với những địa điểm và những cảnh trí. Ở dưới đáy của nó là một lượng rất nhỏ những sách cổ điển coi là đáng kể trong đời tôi, chúng không nằm trong những quyển nổi tiếng nhất. Cảm thức của tôi về bút pháp, khi những câu ngắn chứa nghịch lý như một bút pháp, đã được đánh thức gần như ngay lập tức khi tôi tiếp xúc với Sallust [2] . Tôi vẫn chưa quên sự ngạc nhiên của người thày tôn kính của tôi, Corssen [3], khi ông phải cho người học trò tệ nhất lớp Latin điểm cao nhất: tôi đã đạt đến đích ngay lập tức. Ngắn gọn, nghiêm chặt, với càng nhiều nội dung càng tốt, một mỉa mai lạnh lẽo hướng về những “lời đẹp” và cũng về những “tình cảm đẹp” – ở đây tôi tìm thấy chính tôi. Và thậm chí trong Zarathustra của tôi, người ta sẽ nhận ra một tham vọng rất đứng đắn cho một văn phong Lamã, cho sự bền vững hơn đồng [4] trong bút pháp.

Nietzsche – Buổi Chạng vạng của những Tượng thần (05)

Buổi Chạng vạng của những Tượng thần

Friedrich Nietzsche

(Twilight of the Idols)

Götzen-Dämmerung, oder, Wie man mit dem Hammer philosophirt (1888)

(tiếptheo ... )

NHỮNG GÌ NGƯỜI ĐỨC THIẾU

1

Giữa những người Đức ngày nay, có tinh thần là điều không đủ: người ta phải đòi lấy nó, người ta phải có ngạo mạn rằng mình có tinh thần.

Có lẽ tôi biết người Đức, ngay cả tôi có lẽ có thể bảo họ một vài sự thật. Nước Đức mới đại diện cho một khối lượng lớn của sự sung sức, có được vừa từ kế thừa và vừa từ đào luyện, như thế trong một thời gian, nó có thể xử dụng, thậm chí hoang phí kho tích lũy sức mạnh của nó. Điều không phải là có một nền văn hóa cao mà do đấy trở thành đứng đầu làm chủ, và ngay cả lại còn kém hơn nếu có thẩm vị tinh tế, có một sự “đẹp đẽ” cao thượng của những bản năng, nhưng có nhiều đức tính cường tráng hơn bất kỳ quốc gia nào khác ở châu Âu có thể cho thấy. Nhiều sự vui tươi và tự trọng, nhiều bảo đảm trong những quan hệ xã hội và trong sự đối ứng nhiệm vụ lẫn nhau, nhiều sự cần mẫn, nhiều sự kiên trì – và một sự ôn hòa đã được thừa kế, vốn cần thúc đẩy hơn là kềm giữ. Tôi thêm ở đây rằng người ta vẫn tuân lệnh mà không cảm thấy rằng sự tuân phục làm bẽ mặt. Và không ai khinh miệt đối thủ của mình.

Nietzsche – Buổi Chạng vạng của những Tượng thần (04)

Buổi Chạng vạng của những Tượng thần

Friedrich Nietzsche

(Twilight of the Idols)

Götzen-Dämmerung, oder, Wie man mit dem Hammer philosophirt (1888)
(tiếptheo ... )

BỐN SAI LẦM LỚN LAO

1

Sai lầm khi lẫn lộn nguyên nhân với hậu quả. Không có sai lầm nào nguy hiểm hơn là khi lầm lẫn lấy hậu quả làm nguyên nhân: tôi gọi nó là dạng thức mục nát nội tại của lý trí. Tuy nhiên, sai lầm này thuộc về một trong những thói quen cổ xưa nhất và gần đây nhất của loài người: thậm chí giữa chúng ta nó còn là thiêng liêng, nó mang những tên “tôn giáo” hay “đạo đức” Mỗi mệnh đề mà tôn giáo và đạo đức phát biểu có hệ thống thành công thức đều có chứa nó, những thày chăn chiên và những nhà làm luật đạo đức là những tác giả của sự mục nát này của lý trí.

Nietzsche – Buổi Chạng vạng của những Tượng thần (03)

Buổi Chạng vạng của những Tượng thần

Friedrich Nietzsche

(Twilight of the Idols)

Götzen-Dämmerung, oder, Wie man mit dem Hammer philosophirt (1888)

(tiếp theo ... )

ĐẠO ĐỨC NHƯ SỰ PHẢN-TỰ NHIÊN

1

Tất cả những đam mê có một giai đoạn khi chúng chỉ đơn thuần là tai họa, khi chúng kéo nạn nhân của chúng xuống với sức nặng của ngu xuẩn – và một giai đoạn sau, rất muộn hơn về sau, khi chúng kết hôn với tinh thần, khi chúng “nâng cao lên tầng tinh thần ” chính chúng. Trước đây, nhìn trong quan điểm về yếu tố của sự ngu xuẩn trong đam mê, chiến tranh với một mình bản thân đam mê đã được tuyên xướng, mưu đồ nhằm phá hủy nó đã được dàn dựng, tất cả những quái vật đạo đức già cũ đã đồng ý về điều này: phải giết sạch đam mê [1].  Công thức nổi tiếng nhất để làm điều này chứa đựng trong Tân Ước, trong Bài giảng trên núi, ở đấy, nhân đây, mọi sự việc đã tuyệt không được nhìn từ một lập trường cao siêu. Trong đó, lấy thí dụ, đặc biệt nhắc về tình dục, có nói: “Nếu mắt ngươi xúc phạm ngươi, móc nó ra” [2]. May mắn thay, không người Kitô nào hành động theo giới luật này. Tiêu diệt những đam mê và thèm khát, chỉ đơn thuần như một biện pháp phòng ngừa chống lại sự điên rồ của chúng và những hậu quả khó chịu đáng ghét của chúng – ngày nay điều này tự nó xem ra với chúng ta đơn thuần chỉ một hình thức kịch liệt gay gắt khác của sự điên rồ. Chúng ta thôi không ngưỡng phục những nha sĩ, là người “nhổ” răng ra, để chúng sẽ không làm đau nữa.