Friday, June 1, 2018

Harari – 21 Bài học cho Thế kỷ 21


21 Bài học cho Thế kỷ 21
(21 Lessons for the 21st Century)

Yuval Noah Harari



Lời giới thiệu của chính tác giả:


Trong một thế giới chìm đắm dưới những thông tin mù mờ và không can hệ, sự rõ ràng trắng đen là sức mạnh. Kiểm duyệt hoạt động không bằng ngăn cấm giòng chảy của thông tin, nhưng bằng làm người ta ngập lụt với ‘tin giả’ vốn là những tuyên truyền và những đánh lạc hướng . 21 Bài học cho Thế kỷ 21 nhanh chóng vượt thẳng qua những vùng nước đục bùn này và đối mặt với một số câu hỏi khẩn cấp nhất trong agenda toàn cầu ngày nay.

Tại sao lý tưởng dân chủ tự do bị khủng hoảng? Có phải Gót trở lại? [1] Có phải sắp đi đến một chiến tranh thế giới mới? Sự nổi lên của (nhà cầm quyền như) Donald Trump có ý nghĩa gì? [2] Chúng ta có thể làm gì với những câu chuyện giả tạo trá hình như tin tức sốt dẻo để lan truyền như một thứ bệnh dịch? Văn minh nào – phương Tây, Tàu, Islam – thống trị thế giới ? Europe có nên mở cửa cho những người muốn đến định cư không? Chủ nghĩa dân tộc có thể giải quyết được vấn đề bất bình đẳng và biến đổi khí hậu không? Chúng ta nên làm gì về hiện tượng sử dụng vũ lực bạo động với khối thường dân như phương tiện tranh đấu chính trị của những người chủ trương khủng bố? Chúng ta nên dạy con cái chúng ta những gì (để sửa soạn cho tương lai)? [3]

Hàng tỷ người chúng ta khó có thể kham nổi đòi hỏi phải giàu có tiền bạc lẫn thì giờ, gần như xa hoa phí phạm, để đầu tư vào việc điều tra những câu hỏi này, bởi vì chúng ta có rất nhiều việc phải làm hơn: chúng ta phải đi làm kiếm sống, chăm sóc con cái, hoặc chăm sóc cha mẹ già. Thật không may, lịch sử không chịu bước chậm lại để chờ đợi. Nếu tương lai của loài người được quyết định với sự vắng mặt của bạn, vì bạn quá bận rộn với lo ăn và lo mặc cho con cái của bạn – bạn và cả họ nữa, đều sẽ không được chừa ra và tránh khỏi những hệ quả. Điều này rất bất công; nhưng ai nói lịch sử thì công bằng?

Một quyển sách không cung cấp cho người ta cái ăn hoặc cái mặc – nhưng nó có thể cung cấp một số phân giải rành mạch rõ ràng, từ đó giúp cho việc làm ‘sân chơi toàn cầu’ thành ngang bằng, bình đẳng cho mọi người. Nếu quyển sách này làm người ta tự tin hơn và vững mạnh hơn, ngay cả dù chỉ một số nhỏ, để tham gia vào sự bàn luận về tương lai loài người chúng ta, nó tất làm được việc của nó.

Về Quyển Sách

Sau khi Sapiens: một Lịch sử Ngắn gọn của loài Người nhìn sâu vào quá khứ của loài người và Homo Deus: một Lịch sử Ngắn gọn của Ngày mai xem xét sự sống còn của chúng ta trong tương lai sẽ được AI hỗ trợ – 21 bài học cho thế kỷ 21 dừng lại để đặt trọng tâm vào những câu hỏi lớn nhất của thời điểm hiện tại. Sự vật việc gì đang thực sự xảy ra ngay bây giờ? Thách thức và lựa chọn lớn nhất của ngày hôm nay là gì? Chúng ta nên chú ý đến sự vật việc gì?

21 Lessons for the 21st Century xây dựng dựa trên những ý tưởng đã thăm dò trong hai quyển sách trước, để đo mạch, xem nhịp đập ngày nay của khí hậu toàn cầu của chúng ta. Nó tháo gỡ những câu hỏi rối rắm về chính trị, công nghệ, xã hội và những câu hỏi về đời sống và chính sự sống con người, và làm nổi sáng lên cách thức chúng tác động vào cuộc sống hàng ngày của con người trên toàn thế giới. Bằng cách trình bày những thách thức hiện đại phức tạp thành rõ ràng và dễ tiếp cận, quyển sách mời người đọc xem xét những giá trị, ý nghĩa.




Yuval Noah Harari
(http://www.ynharari.com/book/21-lessons/)



Lê Dọn Bàn tạm dịch – bản nháp thứ nhất
(June/2018)
(Còn tiếp...   )






[1] Tôn giáo, ông nói, vẫn còn mang nhiều ý nghĩa liên hệ với con người. “Công nghệ không làm tôn giáo ít có ý nghĩa liên hệ hơn, nó chỉ đặt ra những câu hỏi mới. … “Nếu bạn là một kỹ sư ở Thung lũng Silicon và bạn nghĩ bạn đang định hình tương lai của nhân loại, thì ở một mức độ nào đó – những phát minh của bạn đang thay đổi agenda của mọi người – nhưng bạn sai nếu bạn nghĩ bạn sẽ là người quyết định người ta phải làm gì với sáng chế của bạn. Điều rất có thể xảy ra một ayatollah hoặc một vua chiên, hoặc một nhà chủ trương hệ ý thức nào đó, sẽ là những người quyết định phải làm gì với phát minh của bạn.”
[2] “Hiện tượng sự nổi lên của Donald Trump, và ý nghĩa của nó trong bối cảnh lớn hơn của  khủng hoảng của dân chủ tự do”. Nó sẽ xem xét những sự kiện trong 30 năm qua, cụ thể là, những năm 1990, với tất cả những bàn bạc nói về sự ‘kết thúc của lịch sử’ và tin tưởng rằng dân chủ tự do đã chiến thắng trong cuộc chiến ý thức hệ, và nó sẽ lan truyền ra sao và toàn thế giới sẽ đi đến giống như Denmark hay gì đó”. “Nhìn lại, nghe nó có vẻ rất ngây thơ,” Harari nói. “Một mặt, câu hỏi lớn là những gì đã xảy ra và câu hỏi lớn khác là,’ Được rồi, điều này đã không thành công cho lắm, vậy tiếp theo là gì? Điều gì sẽ thay thế cho viễn kiến này về thế giới như Denmark? “Điều gì đang xảy ra bây giờ, không chỉ với hiện tượng Trump mà còn với nhiều cuộc khủng hoảng chính trị khác, đặc biệt ở thế giới phương Tây, là những hệ thống chính trị không còn khả năng sáng tạo những viễn tượng có ý nghĩa cho tương lai, vì vậy bạn thấy những tưởng tượng hoài niệm về việc quay trở lại với quá khứ,” Harari nói. “Điều này chắc chắn sẽ không làm được việc, vì những hoài niệm quá khứ, bởi bản chất của chúng, sẽ không cho chúng ta những trả lời cho những câu hỏi chúng ta đang thực sự đối mặt.” Nhưng Harari cũng dè dặt ‘viễn kiến mới cho tương lại cũng không tất yếu là những viễn kiến tốt đẹp, chẳng hạn như lý tưởng xã hội cộng sản và phát xít trong quá khứ’.
[3] Harari nói: “Một cách rõ ràng hơn là rằng, ‘Chúng ta nên dạy trẻ con ngày hôm nay những gì để chuẩn bị cho thế giới của thế kỷ 21?’ ‘Chúng ta không có cách nào để biết trước thế giới nào chúng sẽ sống, khi chúng trong độ tuổi 30 hoặc 60 . Nhưng đó là một gì chúng ta nên rất cẩn thận để suy nghĩ về nó.”