Saturday, June 2, 2018

Harari - 21 Bài học cho Thế kỷ 21


21 Bài học cho Thế kỷ 21
(21 Lessons for the 21st Century)
Yuval Noah Harari










Lời giới thiệu của chính tác giả:


Trong một thế giới chìm đắm dưới những thông tin mù mờ và không can hệ, sự rõ ràng trắng đen là sức mạnh. Kiểm duyệt hoạt động không bằng ngăn cấm giòng chảy của thông tin, nhưng bằng làm người ta ngập lụt với ‘tin giả’ vốn là những tuyên truyền và những đánh lạc hướng . 21 Bài học cho Thế kỷ 21 nhanh chóng vượt thẳng qua những vùng nước đục bùn này và đối mặt với một số câu hỏi khẩn cấp nhất trong agenda toàn cầu ngày nay.

Friday, June 1, 2018

Gombrich – Nguồn gốc và Ý nghĩa của những Ý tưởng của đức Phật (07)


Nguồn gốc và Ý nghĩa của những Ý tưởng của đức Phật
(What the Buddha Thought)
Richard Gombrich
(tiếp theo …)






Chương 6

Những Giá trị Tích cực của đức Phật: Thương Yêu và Từ Bi

Đây là một chương có tham vọng, vì trong nó tôi muốn minh hoạ cùng một lúc nhiều những kích thước khác nhau của tư tưởng và giảng dạy của đức Phật; một trong số chúng tôi xem như quan trọng trung tâm. Trong chương tiếp, tôi sẽ bắt đầu phương pháp của tôi, và trên hết, sự minh định của tôi về tuyên bố rằng bằng chứng ủng hộ sự chúng ta hoàn trả những ý tưởng này về đức Phật, cá nhân duy nhất. Như tôi đã viết, bằng chứng của cái bánh pudding thì trong việc ăn cái bánh đó, và tôi tin rằng trường hợp của tôi sẽ mang theo sự xác quyết, nếu tôi có thể chứng tỏ phương pháp của tôi đem cho những kết quả như thế nào.

Wednesday, May 30, 2018

Plato – Republic (13)

Plato
The Republic 
(Πλάτων - Πολιτεία)

(tiếp theo)




QUYỂN 10

Thảo luận xong luận chứng chính của Republic. Socrates bây giờ trong tư thế để tiếp tục bàn luận về loại thơ nào nói về con người được cho phép (viết và đọc) trong Kallipolis – vốn đã phải tạm hoãn trong Quyển 3 (392a-c). Với sự quan trọng Socrates gán cho huấn luyện về âm nhạc, thơ ca và thể dục (424b-425a), và sự quan trọng của Homer và Hesiod trong nền giáo dục của Hellas, chủ đề này đi đến tự nhiên, không phải để đi đến một cao điểm căng thẳng kịch tính cho đàm thoại. Đúng hơn, trong thời đó, giáo dục mới dựa trên triết học của Socrates phải đối mặt với một giáo dục truyền thống dựa trên thơ ca. Trung tâm thảo luận này là một giải thích mới về mimesis – hay sự-bắt chước – dựa trên những lý thuyết siêu hình đã giới thiệu trong Quyển 5 đến Quyển 7. Ở đầu quyển 3, bắt chước là một gì đó do một người thực hiện bằng cách thủ vai, đóng giả vào thành một nhân vật trong một bài thơ (394d ff.) Bây giờ, bắt chước là chính một bài thơ hay một bức tranh làm một gì tương tự như thế đó.

Sunday, May 27, 2018

Plato – Republic (12)

Plato
The Republic 

(Πλάτων - Πολιτεία)


QUYỂN 9

Quyển 8 chấm dứt với sự mô tả thể chế độc tài. Quyển 9 bắt đầu với một mô tả dài và xuất sắc về chính con người độc tài, đặc biệt với quan điểm hiện thực và cái nhìn tâm lý sâu sắc. Mô tả xong, Socrates sẵn sàng để trả lời những thách thức Glaucon đã nêu ở quyển 2.

Tóm tắt: [571a-580a]

Dưới sự độc đoán của tình yêu nhục cảm, ông đã vĩnh viễn trở thành trong khi tỉnh táo những gì ông thường đôi khi trở thành trong khi ngủ.

Thursday, May 24, 2018

Gombrich – Nguồn gốc và Ý nghĩa của những Ý tưởng của đức Phật (06)

Nguồn gốc và Ý nghĩa của những Ý tưởng của đức Phật
(What the Buddha Thought)
Richard Gombrich

(tiếp theo …)







Chương 5
Đức Phật nói ‘Vô Ngã’ đã có nghĩa gì?

Những dẫn nhập vào tư tưởng của đức Phật thường bắt đầu bằng việc làm nổi bật hai trong số những ý tưởng của ngài: Khổ Đế, rằng ‘mọi sự vật việc đều đau khổ’ [1]; và sự giảng dạy về Không Hồn (tồn tại vĩnh cửu), hay Vô Ngã. Cho đến giờ, tôi đã dành chỉ một vài câu ngắn về những ý tưởng đó trong chương Dẫn nhập. Ở đó, tôi đã cho thấy rằng theo quan điểm của tôi, chìa khoá để mở những cánh cửa tư tưởng của đức Phật là học thuyết về Nghiệp và ý tưởng rằng tất cả chúng ta đều chịu trách nhiệm về chính chúng ta – một ý tưởng vốn có một phương diện siêu hình, nhưng trên hết, nó là một nguyên lý đạo đức.

Sunday, May 20, 2018

Tụng ca Sáng Tạo – Nasadiya Sukta

Tụng ca Sáng Tạo 
Nasadiya Sukta (the Hymn of Creation)











Nasadiya Sukta 

1.
Một trong những bài tụng ca đươc nhắc đến nhiều nhất trong Rig Veda là  Nasadiya Sukta và cũng được gọi là Tụng ca Sáng Tạo (the Creation Hymn). Từ ‘Nasadiya’ có gốc từ ‘ná ásat’  nghĩa ‘không phải cái không-là-có’ (not the nonexistent) [1]Nasadiya Sukta là tụng ca thứ 129 của sách (Mandala) thứ 10, trong tập Rig Veda (10:129). 
Thường được xem như một trong những bản văn viết về sau trong Veda, có lẽ được viết vào khoảng thế kỷ 9, TCN. Như tất cả những bản văn trong Veda, chúng đều đã được lưu truyền bằng tụng đọc từ rất lâu, đến nghìn năm, trước khi được chép thành văn tự, Như thế, Nasadiya Sukta có lẽ là bản văn được biết (còn giữ được) đầu tiên của nhân loại nói về vũ trụ và sự khởi thuỷ của thế giới.

Wednesday, May 16, 2018

Gombrich – Nguồn gốc và Ý nghĩa của những Ý tưởng của đức Phật (05)

Nguồn gốc và Ý nghĩa của những Ý tưởng của đức Phật
(What the Buddha Thought)

Richard Gombrich


(tiếp theo …)






Chương 4
Những Có-từ-trước trong đạo Jain

Mặc dù tôi đã đề cập đến ảnh hưởng của đạo Jain [1] với đức Phật trong Lịch sử Xã hội của tôi, do thiếu cả thời gian lẫn không gian, tôi đã nói quá ít về nó ở đó. Đó quả thực là lối thoát dễ dàng, thậm chí thận trọng. Bằng chứng của chúng ta cho thời kỳ đầu của đạo Jain thì ít ỏi đến cùng quẫn và rất khó để đánh giá. Điều được biết nhiều và được khẳng định chắc chắn rằng đức Phật và Mahāvira [2], người đôi khi được coi là vị sáng lập đạo Jain, đã sống trong cùng một thị trấn, Rājagrha, nay là Rajgir trong tiểu bang Bihar của India, và đã xấp xỉ là những người cùng thời: Mahāvira ít tuổi hơn đức Phật nhưng đã chết sớm, trước đức Phật, điều đó hầu như khó ngạc nhiên sau khi được biết sự khổ hạnh khắc nghiệt cùng cực của vị này. Một số những tương đồng rộng rãi giữa đạo Phật và đạo Jain rất nổi bật gây chú ý nhiều khiến những nhà học-India đầu tiên khi khám phá được đạo Jain đã lầm tưởng nó là một nhánh của đạo Phật.[3]

Tuesday, May 8, 2018

Gombrich – Nguồn gốc và Ý nghĩa của những Ý tưởng của đức Phật (04)

Nguồn gốc và Ý nghĩa của những Ý tưởng của đức Phật
(What the Buddha Thought)
Richard Gombrich

(tiếp theo …)





Vĩ mô và vi mô

Tư tưởng brahmin suy đoán [1] từ lâu đã từng nhìn nhận ức thuyết nền tảng rằng có một tương ứng theo hệ thống giữa cá thể con người và toàn thể những gì có trong thế thế giới, vũ trụ. Ý tưởng này cũng đã được tìm thấy ở những nơi khác trên thế giới, và nó là thông lệ để đề cập đến con người như là mô hình cực nhỏ, tức là, hệ thống có xếp đặt trật tự trong một quy mô nhỏ, và thế giới như là mô hình cực lớn, tức là, cùng hệ thống có xếp đặt trật tự trên trong quy mô lớn.

Friday, April 27, 2018

Gombrich – Nguồn gốc và Ý nghĩa của những Ý tưởng của đức Phật (03)

Nguồn gốc và Ý nghĩa của những Ý tưởng của đức Phật
(What the Buddha Thought)
Richard Gombrich

(tiếp theo …)







Chương 3
Những Có-từ-trước của học thuyết Karma trong tư tưởng đạo Brahma

Trong chương này và chương sau, tôi sẽ cố gắng phác thảo những ý tưởng về tái sinh và nghiệp trước đó đã có của India, chúng đã dẫn đến những gì đã được đức Phật giảng dạy. Riêng chương này, tôi sẽ bàn luận về tư tưởng đạo Brahmā, nhưng chỉ những khía cạnh của nó có liên quan chặt chẽ đến đề tài đó. Những khía cạnh khác của tư tưởng đạo Brahmā về cơ bản ảnh hưởng đến đức Phật được hoãn lại đến chương 5.

Thursday, March 22, 2018

Plato – Republic (11)

Plato
The Republic
(Πλάτων - Πολιτεία)








Quyển 8
[543a - 569c]

Tóm tắt
Bây giờ Socrates đã mô tả xong xuôi thành phố công chính, ông quay lại công việc gián đoạn của mô tả bốn loại hiến pháp của thành phố và con người không công chính. Ngoài chế độ quí tộc chúng ta đã bàn luận trong sáu quyển trước, và nhà vua-triết gia là hiện thân và cai trị thu nhỏ của chính thể này; Socrates xác định bốn cặp thành phố-con người khác: có một chế độ tôn sùng danh dự và thượng võ, và do người thèm muốn vinh dự điều khiển, người giống như và cai trị chính quyền loại như thế; có chế độ tập đoàn lãnh đạo, vốn giống như và cai trị bởi người bị những thèm muốn thiết yếu của mình điều khiển, có chế độ dân chủ, giống như và cai trị bởi người bị những thèm muốn không thiết yếu điều khiển; và có chế độ chuyên chế độc tài, giống như và cai trị bởi người bị những thèm muốn không chính đáng, không hợp pháp của mình điều khiển. Mỗi một của những hiến pháp này thì tệ hại hơn mỗi một kia; trong đó một chế độ độc tài là hình thức chính quyền tệ hại, không may nhất, và con người độc tài là con người tệ hại nhất của con người. Thật bất hạnh, vì thành phố của chúng ta là của con người, và tất cả mọi sự vật việc của con người đều không tránh khỏi thoái hóa, bốn hiến pháp bất công này được trình bày không chỉ như những có thể trong lý thuyết: nhưng chúng được trình bày như những giai đoạn thoái hóa không thể tránh khỏi vốn thành phố công chính sẽ trải qua với thời gian.

Tuesday, March 20, 2018

Gombrich – Nguồn gốc và Ý nghĩa của những Ý tưởng của đức Phật (02)


Nguồn gốc và Ý nghĩa của những Ý tưởng của đức Phật
(What the Buddha Thought)
Richard Gombrich








Chương 2
Nói thêm về Karma, và bối cảnh xã hội của nó

Với đức Phật, ý tưởng về Nghiệp gắn bó mật thiết với ý tưởng về Tái sinh. Ngài đã nhìn thấy nghiệp, hành vi chủ ý, như một nội dung của nguyên nhân và hậu quả. Nghiệp tốt sẽ mang lại hậu quả tốt cho người làm, làm nghiệp xấu hậu quả xấu. Sẽ là điều không đúng để gọi những sự việc này là những tưởng thưởng hay những trừng phạt, vì không có người ban thưởng hoặc người bị trừng phạt [1]. Những hiệu ứng này được tạo ra, đúng hơn, bởi một quy luật tự nhiên, tương tự với chúng ta như một luật vật lý. Tuy nhiên, đối với đức Phật và những người khác trong India thời cổ, mô hình của nó là canh nông. Một người gieo hạt giống, có một thời gian cách khoảng trong đó một số tiến trình vô hình bí ẩn diễn ra, và sau đó cây trồng nảy sinh và có thể gặt hái được. Kết quả của một hành động có chủ ý trong thực tế thường được gọi là ‘quả’ của nó [2]. Thời gian giữa hành động và quả của nó thì không thể đoán trước.

Saturday, February 17, 2018

Gombrich – Nguồn gốc và Ý nghĩa của những Ý tưởng của đức Phật

Nguồn gốc và Ý nghĩa của những Ý tưởng của đức Phật
(What the Buddha Thought)

Richard Gombrich






NỘI DUNG
Lời nói đầu
Kiến thức Cơ bản
Những chữ viết tắt

1. Dẫn nhập
2. Thêm về Karma, và Nội dung Xã hội của nó
3. Những Có-từ-trước của Học thuyết Karma trong đạo Brahmā
4. Những Có-từ-trước trong đạo Jain
5. Đức Phật nói ‘Vô Ngã’ đã có nghĩa gì
6. Những Giá trị Tích cực của đức Phật: Thương Yêu và Từ Bi
7. Đánh giá Bằng chứng
8. Tất cả đều đang cháy: Tính chất Trung tâm của Lửa trong Tư tưởng của đức Phật
9. Nhân quả và Tiến trình không-Ngẫu nhiên
10. Nhận thức, Ngôn ngữ, Nirvana
11. Phong thái Trí thức và Thực dụng của đức Phật
12. Đức Phật như một nhà Châm biếm: Những Thuật ngữ của giới Brahmin như những Ẩn dụ xã hội
13. Có phải Quyển sách này để tin theo không?
14. Phụ đính: Đức Phật lấy dùng bốn (hay năm) thuật ngữ đạo Brahmā

Chú thích
Thư mục
Index

Sunday, January 21, 2018

Plato – Republic (10)


Plato
The Republic 

(Πλάτων - Πολιτεία)








QUYỂN 7
[514a – 541b]


Tổng quát
Quyển 7 bắt đầu với câu chuyện nổi tiếng Dụ ngôn Cái Hang [1], có mục đích cùng với dụ ngôn Mặt trờidụ ngôn Đường thẳng Phân Đoạn, ở cuối quyển 6 trước đó (517b), để minh họa những ảnh hưởng của giáo dục trên hồn người (514a). Nó dẫn đến một thảo luận ngắn nhưng quan trọng về giáo dục (518b-519b), trong đó Socrates giải thích rõ ràng rằng mục đích của giáo dục là để xoay hồn người (tinh thần/tâm lý) lại, bằng cách chuyển hướng những ham muốn của nó.

Saturday, January 13, 2018

Plato – Republic (09)


Plato
Republic













QUYỂN 6

Những triết gia thực thì trái ngược với những người vẫn thông thường được gọi là triết gia. Những triết gia đích thực phải thấu hiểu những vấn đề quan trọng nhất (503e), những nội dung dẫn đến kiến thức về Thể dạng của cái Tốt (504e-505b). Socrates không thể giải thích trực tiếp điều này là gì, nhưng trong dụ ngôn Mặt trời và dụ ngôn Đường thẳng Phân Đoạn, ông cố gắng đem lại một giải thích gián tiếp về chúng (507a-511e).

Tóm tắt (484a-502c) 
Bạn không nghĩ rằng một thuyền trưởng thực sẽ bị những người đi trên thuyền gọi là một người thực sự biết ngắm sao, một người bép xép nói nhiều, và một người chẳng làm nên việc gì cả trên con thuyền được lèo lái theo cách đó?


Wednesday, November 15, 2017

Plato – Republic (08)

Plato
The Republic 
(Πλάτων  –  Πολιτεία)










QUYỂN 5

Tóm lược Quyển V [449a – 472a]

Sau khi xác định thành phố công chính và hồn người công chính. Bây giờ Socrates muốn xác định bốn thể tính cấu thành khác của thành phố và hồn người, tất cả chúng đều còn thiếu xót trong những mức độ khác nhau. Nhưng trước khi ông có thể đi đến được bất cứ đâu trong dự án này, Polemarchus và Adeimantus ngắt lời ông. Họ muốn ông quay trở lại với tuyên bố mà ông đã nói ngang qua về sự việc những giám hộ đều chung vợ chung chồng và chung con cái với lẫn nhau. Socrates lao vào một thảo luận dài về lối sống của những người giám hộ.

Sunday, October 15, 2017

Plato – Republic (07)

Plato
The Republic 
(Πλάτων    Πολιτεία)






QUYỂN 4
(tiếp theo)



Tôn Giáo
[427a]                                                                                          
SOCRATES: Tôi hẳn đã có suy nghĩ, khi đó, rằng một người ban hành luật đích thực không nên áy náy với những luật hay hiến pháp thuộc loại này, cho dù trong một thành phố được cai trị tệ hại hay khéo léo về chính trị – trong một này vì nó thì vô dụng và không thành đạt được gì, trong một kia vì một số chúng là có thể được bất cứ một ai tìm ra , trong khi những luật lệ khác tự động đi theo từ những thực hành đã được mô tả.
ADEIMANTUS: Vậy còn lại gì cho chúng ta để lập pháp?
SOCRATES: Cho chúng ta, không có gì, ngoại trừ cho tiên tri ở đền Apollo, ở đó còn lại những pháp luật lớn nhất, tốt nhất, và đầu tiên
ADEIMANTUS: Chúng là về những gì?