Daisetz T. Suzuki - Khái lược về đạo Phật Đạithừa

Khái lược về đạo Phật Đạithừa

Daisetz Teitaro Suzuki

Outlines Of Mahāyāna Buddhism (1907)

Lời nói đầu.

Tập sách này nhắm đến hai mục tiêu: (1) Phản bác những dư luận nhiều sai lầm liên quan đến những giảng dạy cơ bản của đạo Phật Đạithừa vẫn chuộng tham dẫn trong giới phê bình phương Tây, (2) Đánh thức quan tâm trong những học giả ngành tôn giáo đối chiếu về sự phát triển của xúc cảm và lòng tin tôn giáo đã được minh chứng bằng sự tăng trưởng của một trong những sức mạnh tinh thần mạnh mẽ nhất trên thế giới [1]. Do đó, tập sách đồng thời mang tính tính phổ cập rộng rãi và học thuật chuyên khảo. Nó phổ cập trong ý hướng rằng nó cố gắng để phơi rõ tính chất ngụy biện của một thái độ chung của những tôn giáo khác đã thừa nhận hướng về Đạithừa. Nó nhằm mục đích học thuật, về mặt kia, khi nó cố gắng trình bày chi tiết một vài trong số những đặc tính nổi bật nhất của học thuyết, theo lịch sử và trong hệ thống.

Tuy nhiên, trong nỗ lực hoàn tất mục đích thứ hai, tác giả không có tuyên bố nào lớn, vì là một điều bất khả, nếu trong không gian giấy mực ấn định hạn hẹp này, với tất cả dữ liệu có sẵn, để trình bày một diễn giải đầy đủ và hệ thống cho đạo Phật Đạithừa, vốn lịch sử của nó bắt đầu từ khoảng thế kỷ thứ sáu trước công nguyên và chạy dài một thời kỳ hơn 2000 năm, trước khi thừa nhận hình thức qua đó nó hiện đang được giảng dạy ở phương Đông. Trong thời gian dài này, những tâm trí thượng thặng nhất của những dân tộc Ấn, Tây Tạng, Tàu, và Nhật từng sản sinh được, đã khai triển học thuyết Đạithừa. Nên sau đó, đừng tự hỏi rằng có quá nhiều học thuyết khác nhau và những giáo lý dường như mâu thuẫn nhau đã tất cả gồm chung dưới một tên lớn, gọi là đạo Phật Đạithừa. Để trình bày chi tiết tất cả những lý thuyết này, ngay cả dẫu chỉ trong ý định, ​​sẽ vượt hết ngoài phạm vi của một công việc như ở đây. Tất cả những gì tôi có thể, hay đã hy vọng, là thảo luận về một ít trong số những đề tài tổng quát nhất và bản chất nhất của học thuyết Đạithừa, làm tác phẩm này là một loại dẫn nhập đưa đến một khai mở chi tiết hơn của hệ thống như một toàn bộ cũng như trong cá biệt.

Để đi đến mục tiêu đầu tiên, đôi khi tôi đã đi ra ngoài lĩnh vực vốn tôi đã tự giới hạn đúng cho công việc. Nhưng sự lệch hướng này dường như bắt buộc vì lý do rằng có một vài phê bình là quá đỗi thành kiến ​​đến thậm chí chúng xem dường không thể nào nhìn nhận những sự thật hiển nhiên được. Tôi có thể cũng có thành kiến ​​theo cách riêng tôi, nhưng rất thường xuyên tôi tự hỏi như thế nào một số người lại có thể thành con mồi cho ảo tưởng của chính mình, một cách hết sức hoàn toàn và hết sức thảm thương đến thế.

Richard Dawkins - Huyễn Tưởng Gót (04)

Huyễn Tưởng Gót

Richard Dawkins

(The God Delusion)

(tiếp theo ...)

Chương 2  (tiếp theo)

NOMA

Đúng hệt như Thomas Huxley đã uốn người ngược ra sau để giả vờ ngoài mặt ủng hộ thuyết không thể biết khách quan hoàn toàn, ngay ở giữa quang phổ có bảy nấc của tôi, những người-tin-có-gót cũng làm cùng một điều nhưng từ chiều hướng khác, và do một lý do tương đương. Nhà gót học [1] Alister McGrath đem nó làm điểm trung tâm của quyển sách của ông; Gót của Dawkins: Gene, Những meme và Nguồn gốc khởi đầu của sự sống. [2] Quả thực, sau tóm tắt công bằng đáng phục của ông về công trình khoa học của tôi, điều xem ra là điểm duy nhất trong sự bác bỏ mà ông đã phải đem lại: điểm yếu kém thất bại nhục nhã chỉ vì không thể phủ nhận rằng bạn không thể phản chứng minh sự hiện hữu của Gót. Trang này qua trang kia, khi tôi đọc McGrath, tôi thấy mình nguệch ngoạc vội “ấm trà” ở lề trang sách. Lại lần nữa gợi đến T. H. Huxley, McGrath nói: “Bực mình với cả hai, những người tin-có-gót và những người-không-tin-gót, khi tạo những phát biểu giáo điều tuyệt vọng, trên cơ sở của không đủ bằng chứng thực nghiệm, Huxley đã tuyên bố rằng câu hỏi về Gót không thể được giải quyết trên cơ sở của phương pháp khoa học”.

Richard Dawkins - Huyễn Tưởng Gót (03)

Huyễn Tưởng Gót

Richard Dawkins

(The God Delusion)

(tiếp theo ...)

Chương 2  (tiếp theo)

Sự nghèo nàn của thuyết không thể biết

Con người tráng kiện của phong trào “Kitô Bắp thịt” [1] khi dài dòng “lên lớp” chúng tôi từ bục giảng của nhà nguyện trong trường học ngày xưa của tôi, đã thú nhận một cái nhìn thầm lén với những người không-tin-có-gót. Ít nhất những người này đã can đảm trong những xác quyết lạc hướng của họ. Điều mà nhà thuyết giáo này không thể chịu đựng nổi là những người theo thuyết không thể biết [2]: ủy mị sướt mướt, mềm như núm vú, nhạt như nước trà loãng, lóng ngóng như cỏ dại, những kẻ trung lập nhợt nhạt, ngồi trên hàng dậu phân ranh hai đối nghịch. Ông đã có phần đúng, nhưng với toàn bộ lý lẽ sai lầm. Trong cùng một mạch suy diễn, theo như Quentin de la Bedoyère, nhà sử học Catô Ross Hugh Williamson đã “tôn trọng những người dốc một lòng có tin tưởng tôn giáo (tin-có-gót), và cũng cả những người dốc một lòng không-tin-có-gót. Ông đã dành sự khinh miệt của ông cho những xoàng xĩnh thiếu xương mềm như bún vữa, là những người bật qua bay lại phành phạch giữa hai đối nghịch. [3]

Richard Dawkins - Huyễn Tưởng Gót (02)

Huyễn Tưởng Gót

Richard Dawkins

(The God Delusion)

(tiếp theo ...)






Chương 2

Giả thuyết Gót

Tôn giáo của thời này là văn chương tiêu khiển cho thời sau.

Ralph Waldo Emerson

Gót của Cựu Ước có thể được cho là nhân vật cực kỳ khó chịu, gây tai giáng họa bất hạnh, ứng xử không thân thiện, bất cần, và thô lỗ nhất trong tất cả mọi truyện giả tưởng: kẻ ghen tuông và tự hào về điều đó, một quái vật tính tình đồng bóng, thất thường luôn muốn dành quyền kiểm soát, hiềm thù không hề biết tha thứ, nhỏ nhen, bất công, kẻ tẩy rửa sắc tộc khát máu; kẻ ghét phụ nữ, kẻ ghét đồng tính luyến ái, kẻ kỳ thị chủng tộc, kẻ giết trẻ con, kẻ diệt chủng, kẻ giết con ruột, kẻ độc hại như bệnh dịch, kẻ thích làm lớn, hoang tưởng tự đại, kẻ bạo dâm, cuồng dâm, ác dâm, thông dâm và loạn dâm, kẻ ác độc thất thường lại hay bắt nạt. Những ai trong chúng ta là người đã sớm đến trường từ thơ ấu, quen với lối của ông ta, có thể trở nên vô cảm, không còn ghê tởm những điều kể trên. Một người may mắn còn ngây thơ với cái nhìn khoáng đạt trong trắng có một nhận thức sáng rõ hơn. Randolph, con trai của Winston Churchill, do xoay sở tinh quái nào đó, vẫn còn mù tịt không biết gì về ghi chép trong kinh Thánh, cho đến khi Evelyn Waugh và một người sĩ quan đồng sự, trong một cố gắng không đi đến đâu hầu giữ cho Randolph im lặng, khi họ được bố trí cùng một trạm quân trong thời chiến tranh, đã đánh cuộc rằng Randolph sẽ không thể đọc trọn quyển kinh Thánh trong hai tuần: “Thật không may, điều đó đã không có kết cục như chúng tôi mong đợi. Randolph đã chưa bao giờ từng đọc bất cứ gì của nó trước đó, và bị cuống quít vì kinh tởm; cứ oang oang đọc những trích dẫn: “Tôi cá rằng bạn đã không biết rằng điều này là từ kinh Thánh ...”. Hoặc đơn giản chỉ vỗ mạnh vào hông mình và cười như nắc nẻ: “Chèng đéc ơi, không phải Gót thì ngu xuẩn sai bét láo khoét, nát bét như cứt hay sao!” [1]. Thomas Jefferson – ông đọc nhiều hơn – đã có cùng một ý kiến tương tự: “Gót của đạo Kitô là một hiện thể của một nhân vật khủng khiếp – tàn nhẫn, hận thù, đồng bóng thất thường và bất công”.

Richard Dawkins - Huyễn Tưởng Gót

Huyễn Tưởng Gót

(hay Sự lừa đảo mang tên Gót)

THE GOD DELUSION

Richard Dawkins

Để tưởng nhớ

Douglas Adams (1952-2001)

“Nhìn một vườn hoa thấy xinh đẹp là không đủ hay sao,

cần gì đến phải tin có những thần tiên ẩn tàng dưới đáy nó?”[1]

Huyễn Tưởng Gót

(The God Delusion)

(hay Sự lừa đảo mang tên Gót không thực)

Lời người dịch bản tiếng Việt

The God Delusion đã tạo một chấn động khi xuất bản lần đầu năm 2006. Trong vòng vài tuần nó đã trở thành chủ đề tranh luận nóng bỏng. Tác phẩm đứng trong danh sách những sách bán chạy nhất gần hai năm, cho đến năm 2010, đã bán được hơn 2 triệu bản tiếng Anh. Tác giả Richard Dawkins, dù trước đó ông đã rất nổi tiếng trong học giới, nay thêm nổi tiếng hơn, nhưng trong một lĩnh vực mới, và được gán ngay cho một trong hai nhãn hiệu, hoặc là một vị thánh, hoặc một kẻ tội lỗi, tương ứng với hiện tượng có nhiều người mua để đọc, nhưng cũng có người mua để đốt! từ hai phía tán thành hay phản đối ông. Tất cả vì Dawkins đã trình bày sự phủ nhận tôn giáo của ông, hết sức mạnh mẽ, với chân thành say mê và vững vàng, khó lòng chống trả, đặc biệt là với đạo Kitô.

Lập luận của ông khó có thể hợp thời hơn. Trong khi châu Âu đang ngày càng trở nên thế tục, sự nổi lên của trào lưu tôn giáo thủ cựu, ở Trung Đông và ở nước Mỹ, trong vài thập niên cuối thể kỷ 20; trở nên trầm trọng và nguy hiểm. Đặc biệt, ở nước Mỹ, đã xuất hiện một tranh cãi dai dẳng căng thẳng giữa những người đứng về phía chủ trương thuyết “thiết kế thông minh”, dạng mới của một thuyết tôn giáo đã cũ, vẫn quen gọi là “thuyết sáng tạo”, chủ yếu là lập luận giải thích về nguồn gốc của vũ trụ và con người, nhưng hoàn toàn dựa trên niềm tin chung của ba tôn giáo lớn Abraham, như chương Sáng thế trong kinh Thánh đã kể: Gót sáng tạo tất cả trong sáu ngày liên tục. Hai thuyết “Sáng tạo” và “Thiết kế Thông Minh” trong nỗ lực vận động để lôi kéo, với ý định gìn giữ đám đông tín đồ ngày càng suy giảm vì tin tưởng tôn giáo của họ lung lay trước kiến thức khoa học ngày càng phổ thông, đặc biệt liên tục thách thức học thuyết Darwin. Thực ra, chống phá học thuyết Tiến hoá, tuy đến từ tôn giáo, nhưng gần đây chỉ từ thành phần tôn giáo thấp kém. Chúng ta không còn tìm thấy chống đối như thế trong những nhà Gót học sắc sảo, có học thức. Nó đến từ một phiên bản sơ khai, cực kỳ chậm tiến, và có thể gọi là thô thiển của đạo Kitô, và lan truyền như một bệnh dịch khó chữa, gây đầy tai tiếng ở nước Mỹ. Trong nỗ lực này, những vận động hậu trường trong chính trị, văn hoá, và trong cả học thuật, giáo dục, đã đe doạ có thể làm suy yếu và hạn chế sự giảng dạy khoa học ngay ở những cấp thấp (trung học, giáo dục tráng niên,...). Đây là lý do chính, đã đưa Dawkins, nhà sinh học tiến hoá nổi tiếng, người Anh, giáo sư Oxford, vào vòng tranh luận, qua The God Delusion này (như vị trí của ông – ghế giáo sư Charles Simonyi từ năm 1995, về Hiểu biết của Công chúng về Khoa học tại Oxford - Charles Simonyi Professor of the Public Understanding of Science). Ông tấn công những tôn giáo độc thần, tin vào chỉ một Gót; trước hết và trực tiếp, vì chúng cho thấy nay đi quá xa, gây nguy hại cho cả xã hội: phá hoại phát triển khoa học qua sự tiếp tục duy trì và truyền bá trong công chúng những kiến thức hoàn toàn sai lầm về vũ trụ và con người.

Thêm nữa, sau biến cố 9/11/2001, những tín đồ cuồng tín đã xuất hiện như những kẻ khủng bố tự sát, lao máy bay vào những toà nhà cao ở NewYork, giết hại hàng nghìn người vô tội; trước chững kiến kinh hoàng của cả thế giới, như những con thiêu thân  lao vào lửa, như vào cửa ngõ thẳng lối lên Thiên đàng vẫn kể trong sách thánh, rõ ràng cho thấy ảnh hưởng đầu độc của tôn giáo, khiến dư luận Âu Mỹ đã thay đổi cái nhìn rộng rãi, cởi mở vẫn có trước đây với những tôn giáo Abraham, dù từ lâu đã từ xa lánh đến lãnh đạm với chúng. Nhưng trong nhiều quốc gia trên thế giới, những giáo điều tôn giáo từ thời trung cổ vẫn còn áp dụng trong xã hội của thế kỷ 20, vẫn chà đạp những quyền cơ bản của con người, điển hình là của phụ nữ, trẻ em, và những người đồng tính luyến ái. Không kể chúng vẫn là mầm mống của hầu hết những chiến tranh và chia rẽ trong lịch sử con người, Tất cả đều từ một niềm tin vào một Gót mà sự hiện hữu thiếu bất kỳ một bằng chứng dù về bất cứ loại nào.