NGƯỜI CẦM QUYỀN ĐỨNG ĐẦU
(IL PRINCIPE)
Niccolò Machiavelli
Harvey C. Mansfield dịch và giới thiệu
Bản in thứ hai
NxB đại học Chicago
Lời Phi Lộ
Chính trị học
không phải lĩnh vực tôi am tường, nhưng những cuộc chiến tranh tàn khốc đang đốt
cháy thế giới đã đẩy tôi đến tập sách này. Từ chiến tranh ủy nhiệm Nga–Mỹ ở
Ukraine — dư âm kéo dài của Chiến tranh Lạnh — đến chiến tranh sắc tộc tôn giáo
(Zionism) dẫn tới thảm kịch diệt chủng ở Gaza. Từ tham vọng của dự án “Greater Israel” với chiến lược “Balkan hóa” nhắm triệt hạ quyền
dân tộc tự quyết của những Palestine, Lebanon, Syria, Iraq, Yemen đến Iran, khiến
Trung Đông chìm trong biển lửa. Đồng thời, Realpolitik của giới “Neocon” Mỹ tiếp tục siết chặt
những yết hầu địa chính trị ở Mỹ Latinh, nơi Panama, Venezuela, Cuba lần lượt
rơi vào vòng vây hãm.
Tôi tìm đến Machiavelli để học nhìn thẳng vào thực tại trần trụi: Chính trị — đặc biệt của thế giới phương Tây đế quốc và thực dân cũ mới— không phải nơi vun trồng hay truyền bá những ảo tưởng dân chủ tự do. Thế giới hôm nay vẫn lập lại bi kịch Chiến tranh Peloponnesian, giữa Athens và Sparta, Thucydides từng viết: “Kẻ mạnh làm những gì họ có thể và kẻ yếu phải chịu những gì họ đành chịu”. Đó là tuyên ngôn cô đọng của Chủ thuyết Hiện thực Chính trị (Political Realism) về một đấu trường sắt máu của quyền lực thuần túy. Với Machiavelli, mục tiêu tối thượng của người nắm quyền lãnh đạo chính trị — trước đến nay ở phương Tây — là bảo tồn và mở rộng quyền lực nhà nước, không phải phục vụ những giá trị đạo đức con người dù ở đâu.
Người cầm quyền đứng đầu không được phép hão huyền; họ phải đặt lợi ích và sự bành trướng của đế quốc lên trên hết. “Lẽ phải thuộc về kẻ mạnh” không phải lời nói ngoa, mà là quy luật vận hành tàn nhẫn: Kẻ chiến thắng định hình lịch sử bằng sức mạnh quân sự, bằng kỹ thuật tuyên truyền — “đạo quân thứ năm” nhằm “nhào nặn sự đồng thuận” (manufacturing of consent) — một sự thao túng dư luận tinh vi — một mạng lưới lũng đoạn trùng điệp — thiên la địa võng — để áp đặt trật tự bá quyền, chia rẽ và khuất phục những dân tộc nhỏ yếu. Machiavelli không cổ vũ sự tàn ác; ông chỉ mô tả — một cách lạnh lùng — cách thế giới (trong đó chúng ta là nạn nhân) thực sự vận hành.
Người Dịch Bản
Tiếng Việt
Mar/01/2026
